SpaceX-ის საჯარო შეთავაზება (IPO) ტრადიციული ფინანსური სტანდარტებისგან რადიკალურად განსხვავდება. ილონ მასკის კოსმოსური კომპანია ბაზარზე შესვლას არა მოქნილი ფასწარმოქმნის, არამედ ფიქსირებული, 135-დოლარიანი ნიშნულით გეგმავს. ეს ნიშნავს, რომ ინვესტორებს არჩევანის დიდი სივრცე არ აქვთ — მათ ან უნდა მიიღონ შეთავაზებული პირობა, ან უარი თქვან მასზე.

ჩვეულებრივ, კომპანიები ბაზარზე გასვლისას ფასების დიაპაზონს განსაზღვრავენ და მას მოთხოვნის შესაბამისად არეგულირებენ. SpaceX-მა ეს ეტაპი სრულად გამოტოვა და 1.77 ტრილიონი დოლარის საბაზრო კაპიტალიზაცია პირდაპირ დააანონსა.

კომპანია შეკვეთების მიღებას ოთხშაბათს ასრულებს, რაც დაგეგმილზე ერთი დღით ადრეა. ეს სტრატეგია SpaceX-ს აძლევს დროს, რათა ხუთშაბათი მთლიანად აქციების განაწილების პროცესს დაუთმოს. ეს კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რადგან კომპანია გეგმავს, აქციების დაახლოებით 30% კერძო ინვესტორებზე გაანაწილოს. შედარებისთვის, სტანდარტული IPO-ს დროს ეს მაჩვენებელი ხშირად 5-დან 10%-მდე მერყეობს.

„ილონ მასკმა ფასი თავად უკარნახა ბაზარს. ახლა მთავარია, ვინ მიიღებს აქციებს“, — აცხადებს Class V Group-ის დამფუძნებელი ლიზ ბაიერი. მისი თქმით, მიუხედავად ფიქსირებული ფასისა, აქციების ადრესატების განსაზღვრა რთული ლოჯისტიკური პროცესია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე 75 მილიარდი დოლარის ღირებულების აქტივებს ეხება.

SpaceX-ის ფინანსური მაჩვენებლები კითხვებს აჩენს ანალიტიკოსებში. გასულ წელს კომპანიამ 18.7 მილიარდი დოლარის შემოსავალი მიიღო, თუმცა საოპერაციო ზარალი 4.2 მილიარდს შეადგენდა. ბაიერის შეფასებით, ინვესტორები ამ შემთხვევაში მათემატიკურ გათვლებს ნაკლებად ეყრდნობიან, რადგან კომპანიის შეფასება ტრადიციული ლოგიკით ძნელად აიხსნება.

აქციების შეძენას მსურველები ისეთი პლატფორმების მეშვეობით შეძლებენ, როგორიცაა Charles Schwab, Fidelity, Robinhood, SoFi და Morgan Stanley-ს E-Trade. საბოლოო განაწილება მას შემდეგ გახდება ცნობილი, რაც საინვესტიციო წიგნი დაიხურება.

შეგახსენებთ, რომ 2021 წელს, Robinhood-ის IPO-ს დროს, პლატფორმა ცდილობდა კერძო ინვესტორებისთვის 20-35%-იანი წილი მიეცა, თუმცა საბოლოო მაჩვენებელი დიაპაზონის ქვედა ზღვარზე დარჩა. SpaceX-ის შემთხვევაში, 30%-იანი მიზანი დაახლოებით 22.5 მილიარდ დოლარს შეადგენს, რაც სექტორისთვის უპრეცედენტოა.