საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის (საია) შეფასებით, წყლის ჭავლისა და ქიმიური ნივთიერებების შერევა შეკრებების მართვის არალეგიტიმური და ექსპერიმენტული მეთოდია. ორგანიზაცია აცხადებს, რომ ქვეყანაში არ არსებობს შესაბამისი საკანონმდებლო რეგულაციები, რომლებიც ამგვარი საშუალებების გამოყენების სტანდარტებს განსაზღვრავდა.

სამართლებრივი ვაკუუმი და უპასუხო კითხვები

საიას თავმჯდომარემ, თამარ ონიანმა აღნიშნა, რომ მიმდინარე საქმისწარმოების ფარგლებში სახელმწიფო უწყებები საკვანძო კითხვებს პასუხს არ სცემენ. ორგანიზაციამ პროკურატურასა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს წერილობით მიმართა და მოითხოვა, რომ აღნიშნული პრაქტიკა არასათანადო მოპყრობის ნიშნებით შეფასდეს.

იურისტების თქმით, წყლის ჭავლისა და ქიმიური გამღიზიანებლების შერევა ვერ აკმაყოფილებს შეკრების თავისუფლებაში ჩარევის კანონიერების მოთხოვნას. საია მოითხოვს მაღალი თანამდებობის პირების გამოკითხვას, რათა დადგინდეს, ვინ გასცა მსგავსი ბრძანებები.

დოკუმენტირებული დარღვევები

საია ყურადღებას ამახვილებს ფაქტების შერჩევით არასრულყოფილ შეფასებაზე. სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (სუს) განცხადებები მხოლოდ 2024 წლის 4-5 დეკემბრის პერიოდს მოიცავს, მაშინ როდესაც ორგანიზაციამ წყლის ჭავლში ქიმიური ნივთიერებების გამოყენების კიდევ 5 ეპიზოდი დააფიქსირა (28, 29, 30 ნოემბერს, 1 და 3 დეკემბერს).

საია ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ შეკრებების მართვისას ქიმიური საშუალებების გამოყენება ექვემდებარება საერთაშორისო სამართლის მკაცრ სტანდარტებს, მათ შორის, წამების აბსოლუტური აკრძალვის ფარგლებში.

საერთაშორისო სტანდარტები და შსს-ს პოზიცია

2024 წლის 21 ოქტომბერს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ კანონმდებლობა არ კრძალავს წყლის ჭავლისა და ცრემლსადენი გაზის ერთდროულ გამოყენებას. თუმცა, საია განმარტავს, რომ შსს-მ არასწორად მოიშველია „ამნესთი ინთერნეიშენალის“ რეკომენდაციები, რადგან ეს დოკუმენტი სინამდვილეში მსგავსი პრაქტიკის ნეგატიურ შედეგებზე მიუთითებს და კრძალავს კიდეც წყლის ჭავლის ქიმიურ საშუალებებთან შერევას.

ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარმაც კი მიმართა საქართველოს პროკურატურას და აღნიშნა, რომ ეს საკითხი საპოლიციო ძალის გამოყენების გამოძიების განუყოფელი ნაწილი უნდა იყოს.