შოტლანდიაში სათბურის აირების ემისიის შემცირების პროცესი მნიშვნელოვნად შენელდა. ოფიციალური მონაცემების თანახმად, 2024 წელს ქვეყნის მიერ ატმოსფეროში გაფრქვეული მავნე აირების რაოდენობა წინა წელთან შედარებით მხოლოდ 1%-ით შემცირდა.

ეს მაჩვენებელი საგანგაშოა, რადგან 2023 წელს კლების ტემპი 1.9%-ს შეადგენდა. კლიმატის ცვლილებების საკითხებში შოტლანდიის მინისტრმა, გილიან მარტინმა აღიარა, რომ მთავრობას პროგრესის დასაჩქარებლად უფრო ქმედითი ნაბიჯების გადადგმა მოუწევს.

რა შეიცვალა ეკონომიკაში?

1990 წლიდან დღემდე შოტლანდიამ ემისიების 50.5%-ით შემცირება შეძლო. გასულ წელს დაფიქსირებული კლების ძირითადი ნაწილი მიწათსარგებლობის პოლიტიკის ცვლილებამ განაპირობა. თუმცა, სხვა სექტორებში სურათი განსხვავებულია:

  • ტრანსპორტი და მშენებლობა: ორივე სექტორში დაბინძურების დონე გაიზარდა.
  • საერთაშორისო გადაზიდვები: ავიაციასა და საზღვაო მიმოსვლაში ემისიები პანდემიამდელ ნიშნულს დაუბრუნდა.
  • ინდუსტრია: საწვავის მოხმარების შემცირების ხარჯზე ეს სექტორი დადებით ტენდენციას ინარჩუნებს.

საერთო ჯამში, 2024 წელს ქვეყანამ 39 მილიონი ტონა ნახშირორჟანგის ექვივალენტი გამოყო, რაც წინა წელთან შედარებით მხოლოდ 0.4 მილიონი ტონით ნაკლებია.

კრიტიკა და გამოწვევები

გარემოსდაცვითი ჯგუფები, მათ შორის Stop Climate Chaos Scotland, მთავრობის პოლიტიკას მკაცრად აკრიტიკებენ. ფრეიზერ საზერლენდის განცხადებით, კლიმატის ცვლილება უკვე პირდაპირ აისახება შოტლანდიელების ჯანმრთელობასა და ფინანსურ მდგომარეობაზე, რაც ხშირი წყალდიდობებითა და გვალვებით ვლინდება.

Friends of the Earth Scotland-ის წარმომადგენელი კატრინა რენდალი მიიჩნევს, რომ ეს იყო „გაშვებული შესაძლებლობა“. მისი თქმით, მთავრობამ ვერ უზრუნველყო საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ხელმისაწვდომობა და საცხოვრებელი სახლების ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესება, რაც მოქალაქეებს კომუნალურ გადასახადებს შეუმცირებდა.

სამომავლო გეგმები

შოტლანდიის მთავრობას აღებული აქვს ვალდებულება, 2045 წლისთვის ნულოვანი ემისიის მაჩვენებელს მიაღწიოს, რაც ბრიტანეთის ზოგად მიზანზე ხუთი წლით ადრეა. მას შემდეგ, რაც წლიური მიზნების შესრულება ვერ მოხერხდა, მინისტრებმა გადაწყვიტეს, ხუთწლიან ნახშირბადის ბიუჯეტებზე გადავიდნენ.

სამთავრობო გეგმის მიხედვით, 2035 წლისთვის ემისიები 1990 წლის დონესთან შედარებით 69%-ით, ხოლო 2040 წლისთვის 80%-ით უნდა შემცირდეს. თუმცა, ბოლოდროინდელი სტატისტიკა აჩვენებს, რომ 2021-2022 წლებში შოტლანდიის ნახშირბადის კვალი, რომელიც მოიცავს მოქალაქეების მიერ შეძენილ საქონელსა და მომსახურებას, 1.6%-ით გაიზარდა.