ალბანეთის „ფლამინგოების რევოლუცია“: ჯარედ კუშნერის 4-მილიარდიანი პროექტი

ალბანეთში მიმდინარე მოვლენებს, რომელსაც ადგილობრივები „ფლამინგოების რევოლუციას“ უწოდებენ, ქვეყნის მთავრობისა და უცხოელი ინვესტორების ურთიერთობის გამოცდად აფასებენ. ანტიკორუფციულმა სამსახურმა (SPAK) კომპანია „Albania Land Development“-ის საბანკო ანგარიშები გაყინა. ეს კომპანია ჯარედ კუშნერთან დაკავშირებული მდიდრული კურორტისთვის საჭირო მიწის ნაკვეთებს ფლობს.

სამართალდამცავები იძიებენ, თუ როგორ მოხდა დაცული სანაპირო ზოლის სტატუსის შეცვლა და მიწის ნაკვეთების კანონიერად შესყიდვა. გამოძიების ფოკუსშია 2024 წელს პარლამენტის მიერ მიღებული სპეციალური კანონმდებლობა, რომელმაც „ვიოსა-ნარტას“ დაცულ ტერიტორიაზე მასშტაბური მშენებლობების ნებართვა გასცა.

პროექტის მასშტაბი და კრიტიკა

პროექტი ორ ნაწილად იყოფა: საზანის კუნძულზე დაგეგმილი 1.4-მილიარდიანი „Aman“-ის ბრენდის კურორტი და ზვერნეცის სანაპირო ზოლის განაშენიანება. საერთო ჯამში, ინვესტიციების მოცულობამ შესაძლოა 4 მილიარდ დოლარს მიაღწიოს. ეკოლოგები აფრთხილებენ საზოგადოებას, რომ 10 000-მდე სასტუმროს ნომერი და ვილა ამ უნიკალურ ეკოსისტემას გაანადგურებს.

პრემიერ-მინისტრი ედი რამა აცხადებს, რომ პროექტი ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია. თუმცა, ივანკა ტრამპის განცხადებამ, რომელმაც კუნძული „აღმოჩენილ კერძო საკუთრებად“ მოიხსენია, საზოგადოების მწვავე რეაქცია გამოიწვია. ადგილობრივებმა ტერიტორიას უკვე „ტრამპის კუნძული“ შეარქვეს.

კუშნერის საინვესტიციო ფირმა „Affinity Partners“ ძირითადად საუდის არაბეთის, კატარისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სუვერენული ფონდებიდან ფინანსდება. კრიტიკოსები შიშობენ, რომ ეს ინვესტიციები პოლიტიკურ გავლენებს უკავშირდება, რასაც რამა კატეგორიულად უარყოფს.

სიტუაცია მას შემდეგ გამწვავდა, რაც სამშენებლო ტექნიკა დაცულ ზონაში შესაბამისი ნებართვების გარეშე შევიდა. ადგილობრივმა მოსახლეობამ და აქტივისტებმა ბარიკადები აღმართეს, რასაც კერძო დაცვის სამსახურებთან ფიზიკური დაპირისპირება მოჰყვა. ამ ფაქტს საერთაშორისო გამოხმაურება და ევროკავშირის გაფრთხილება მოჰყვა, რომ ალბანეთმა უნდა დაიცვას გარემოსდაცვითი სტანდარტები.

ამჟამად პროტესტი დედაქალაქ ტირანაში გადაინაცვლა. დემონსტრანტები „ალბანეთი არ იყიდება“ სლოგანით პრემიერ-მინისტრის გადადგომას და პროექტის სრულად გაუქმებას მოითხოვენ.

ევროკომისიამ უკვე მიუთითა, რომ ეს პროექტი ალბანეთის გაწევრიანების პროცესისთვის ერთ-ერთი მთავარი გამოცდაა. ქვეყანას მოეთხოვება სრულად დაუახლოვდეს ევროკავშირის კანონმდებლობას, მათ შორის ფრინველთა და ჰაბიტატების დირექტივებს.