პენსილვანიის უნივერსიტეტის ბიოლოგმა, სკოტ პოეთიგმა, მცენარეთა განვითარების ბიოლოგიაში მნიშვნელოვანი აღმოჩენა გააკეთა. კვლევამ აჩვენა, რომ მცენარის დაბერების პროცესი შესაძლოა მართვადი იყოს კონკრეტული მოლეკულური სიგნალების მეშვეობით.

მცენარის განვითარების საიდუმლო

მცენარეები ცხოველებისგან განსხვავებით, მთელი სიცოცხლის განმავლობაში განაგრძობენ ზრდას. თუმცა, მათი ფოთლები და ღეროები დროთა განმავლობაში ცვლიან ფორმასა და ფუნქციას. პოეთიგის კვლევა ფოკუსირებულია იმ მექანიზმზე, რომელიც მცენარეს კარნახობს, როდის გადავიდეს ზრდის ერთი ფაზიდან მეორეში.

მეცნიერმა დაადგინა, რომ გარკვეული მოლეკულური ფაქტორები მოქმედებენ როგორც „მუხრუჭი“ ან „ამაჩქარებელი“. ამ მოლეკულების მანიპულირებით, მკვლევრებმა შეძლეს მცენარის გარკვეული ნაწილების ახალგაზრდულ მდგომარეობაში შენარჩუნება.

რატომ არ ბერდებიან მცენარეები?

პოეთიგის დაკვირვებით, მცენარის უჯრედები მუდმივად იღებენ ინფორმაციას გარემოდან და საკუთარი შიდა მდგომარეობიდან. ეს ინფორმაცია ითარგმნება გენეტიკურ ინსტრუქციებად, რომლებიც განსაზღვრავენ მცენარის „ასაკობრივ“ სტატუსს.

  • მცენარეები არ განიცდიან დაბერებას ისე, როგორც ცხოველები.
  • გენეტიკური რეგულაცია განსაზღვრავს ფოთლის ფორმის ცვლილებას.
  • ერთი მოლეკულის ცვლილებამ შეიძლება შეაჩეროს მცენარის მომწიფების პროცესი.
„მცენარის განვითარება არის დინამიური პროცესი, სადაც უჯრედული მეხსიერება გადამწყვეტ როლს თამაშობს,“ - აღნიშნავს სკოტ პოეთიგი თავის კვლევაში.

პრაქტიკული გამოყენება

მიუხედავად იმისა, რომ კვლევა ფუნდამენტურ მეცნიერებას მიეკუთვნება, მას აქვს პოტენციალი სოფლის მეურნეობაში. მოსავლიანობის გაზრდა და მცენარეთა სიცოცხლისუნარიანობის მართვა მომავალში შესაძლოა სწორედ ამ მექანიზმის გამოყენებით გახდეს შესაძლებელი.

მკვლევრები აგრძელებენ მუშაობას იმის დასადგენად, თუ როგორ შეიძლება ამ ცოდნის მასშტაბირება სხვადასხვა კულტურებზე. ეს მიგნებები ახალ კარს უხსნის მცენარეთა ბიოტექნოლოგიის განვითარებას.