ოცი წლის წინ, Google-ში მუშაობის დაწყებიდან მალევე, კომპანიის კულტურის ერთ-ერთ მთავარ საყრდენზე — „20%-იან დროზე“ დავწერე. ეს იყო პოლიტიკა, რომელიც ინჟინრებს უფლებას აძლევდა, კვირის ერთი დღე საკუთარი შეხედულებისამებრ, პირადი პროექტებისთვის დაეთმოთ. ეს არ იყო უბრალოდ წესდება, ეს იყო გარემო, სადაც ნდობა და ოპტიმიზმი იყო მთავარი მამოძრავებელი ძალა.

დღეს, 2026 წელს, ეს მიდგომა თითქმის აღარ არსებობს. თუმცა, ხელოვნური ინტელექტის განვითარებამ მსგავსი მოლოდინი გააჩინა, თუმცა განსხვავებული ფორმით. თუ ადრე ეს დრო საათებში იზომებოდა, ახლა ის „ყურადღების“ დეფიციტად იქცა. დღეს ჩვენ ვსაუბრობთ არა „20%-იან დროზე“, არამედ „120%-იან დატვირთვაზე“.

პრობლემა იმაშია, რომ ადრეული წლების Google-ში 20% იყო ნებართვა თავისუფალი აზროვნებისთვის. კომპანიის ზრდასთან ერთად, როდესაც ათასობით თანამშრომელი გვყავდა, ეს კულტურა გაქრა. 2013 წლისთვის ინჟინრები უკვე „120%-იან დროს“ ახსენებდნენ: თქვენ გქონდათ თეორიული უფლება, გემუშავათ გვერდით პროექტებზე, მაგრამ ძირითადი სამუშაო გრაფიკის შესასრულებლად მთელი კვირა იყო საჭირო.

რა შეიცვალა ხელოვნური ინტელექტის ეპოქაში?

ადრე კოდირება ლითონის დამუშავებას ჰგავდა — ყოველი ცვლილება ძალისხმევას მოითხოვდა. დღეს, AI აგენტების დახმარებით, ეს პროცესი თიხასთან მუშაობას ჰგავს. ჩვენ ვუშვებთ აგენტებს, რომლებიც მთავარ სამუშაოს ასრულებენ, ხოლო ჩვენ პარალელურად სხვა პროექტებს ვუღრმავდებით.

თუმცა, აქ ჩნდება ახალი პრობლემა: „AI ტვინის გადაღლა“ (AI brain fry). ეს არ არის ჩვეულებრივი გადაწვა (burnout). ეს არის მდგომარეობა, როდესაც თქვენ მართავთ რამდენიმე სისტემას ერთდროულად და თქვენი ყურადღება იფანტება. აგენტები მუშაობენ თქვენზე სწრაფად, მაგრამ ადამიანური რესურსი — კონტექსტის შენარჩუნების უნარი — შეზღუდულია.

ვინ სარგებლობს ამით?

ხელოვნური ინტელექტი ყველასთვის ერთნაირად არ მოქმედებს. მაშინ, როდესაც დეველოპერებისთვის ეს შესაძლოა „თავისუფალი დროის“ გარანტია იყოს, სხვა პროფესიებისთვის — მაგალითად, ილუსტრატორებისთვის ან მწერლებისთვის — ეს ტექნოლოგია საფრთხეს წარმოადგენს. მათი ნაშრომები გამოიყენება AI-ს მოსამზადებლად, რაც შემდგომში მათვე ანაცვლებს.

საბოლოოდ, მთავარი კითხვა ისევ ღია რჩება: ვინ იღებს ამ დივიდენდს? 20%-იანი დრო იყო ფუფუნება, რომელიც მომგებიანმა ბიზნესმა დააფინანსა. დღეს კი, როდესაც ყველაფერი მუდმივი მონიტორინგის ქვეშაა, თავისუფალი სივრცე იშვიათია. ჩვენი ყურადღება სასრულია და არავინ გვაძლევს გარანტიას, რომ ეს ახალი „პროდუქტიულობა“ ადამიანის კეთილდღეობას მოემსახურება.