სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა საპარლამენტო არჩევნებში დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა. მისი პარტია „სამოქალაქო შეთანხმება“ ხმების 49.8%-ით მომავალ პარლამენტში უმრავლესობას შეინარჩუნებს. ეს შედეგი გადამწყვეტი აღმოჩნდა ქვეყნის მომავლის განსასაზღვრად, განსაკუთრებით 2023 წელს აზერბაიჯანთან მთიანი ყარაბაღის გამო განცდილი მძიმე სამხედრო მარცხის შემდეგ.

ფაშინიანის კამპანია, რომელიც კონცერტებითა და საჯარო გამოსვლებით გამოირჩეოდა, მთლიანად მშვიდობის იდეას ეფუძნებოდა. ანალიტიკოსების შეფასებით, სომხეთის საზოგადოებამ ნაციონალიზმის ნაცვლად კონფლიქტების დასრულება და რეგიონული ნორმალიზაცია აირჩია.

მშვიდობა ნაციონალიზმის ნაცვლად

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ყარაბაღის დაკარგვა ფაშინიანისთვის პოლიტიკურ დასასრულად უნდა ქცეულიყო, თუმცა შედეგებმა საპირისპირო აჩვენა. რიჩარდ გირაგოსიანის განცხადებით, ნაციონალისტური რიტორიკა საზოგადოებაში აღარ მუშაობს, რადგან ხალხი დაღლილია მრავალწლიანი ომით. მთავრობის ახალი სტრატეგია უკვე აღარ ითვალისწინებს ყარაბაღს თავდაცვის გეგმებში, რაც დივერსიფიკაციის კურსის ნათელი დასტურია.

ოპოზიციურმა ძალებმა, რომლებიც რუსულ ვექტორსა და ნაციონალიზმს ეყრდნობოდნენ, პარლამენტში მხოლოდ 41 ადგილი მოიპოვეს. თუმცა, ანალიტიკოსების თქმით, ოპოზიციის შიდა დაპირისპირება მათ ეფექტურობას მნიშვნელოვნად ამცირებს, რაც მთავრობას თავისუფალი მოქმედების საშუალებას აძლევს.

რუსეთის გავლენის შესუსტება

მიუხედავად მოსკოვის მცდელობისა, გავლენა მოეხდინა არჩევნებზე, რუსეთის ინსტრუმენტები სომხეთში საგრძნობლად შესუსტდა. ექსპერტი ზაურ შირიევი მიიჩნევს, რომ დღეს სომხეთში რუსეთის „რჩეულ კანდიდატად“ ყოფნა პოლიტიკურად წამგებიანიც კი შეიძლება იყოს. ქვეყანა ცდილობს თავი დააღწიოს რუსულ ორბიტას, თუმცა ეკონომიკური დამოკიდებულება, განსაკუთრებით გაზისა და სოფლის მეურნეობის ექსპორტის კუთხით, კვლავ რჩება სერიოზულ გამოწვევად.

ამავდროულად, არსებობს კონსტიტუციური ბარიერებიც. აზერბაიჯანი მოითხოვს ცვლილებებს სომხეთის კონსტიტუციაში, რათა გამოირიცხოს ყარაბაღზე პრეტენზიების დაბრუნება. ფაშინიანს კი პარლამენტში საკმარისი ხმები არ აქვს ასეთი ცვლილებების მარტივად გასატარებლად. მიუხედავად ამისა, რეგიონული ვაჭრობისა და სატრანზიტო გზების გახსნა იმედს იძლევა, რომ „არც ომი, არც მშვიდობის“ მდგომარეობა დასრულდება.