სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ (ICC) მთავარი პროკურორის, ქარიმ ხანის უფლებამოსილება დაუყოვნებლივ შეაჩერა. გადაწყვეტილება სასამართლოს მართვის ზედამხედველობის ორგანომ მიიღო, რამაც ხანის წინააღმდეგ წაყენებული ბრალდებების გამოძიების პროცესი ახალ ფაზაში გადაიყვანა.

საქმე უკვე გადაეცა სასამართლოს 125 წევრ ქვეყანას. უახლოეს პერიოდში გაიმართება სპეციალური სხდომა, სადაც წევრი სახელმწიფოები კენჭს უყრიან პროკურორის მომავალ ბედს. სასამართლოს განცხადებით, ეს შეჩერება არ ნიშნავს საბოლოო განაჩენს და არ აკნინებს გამოძიების დამოუკიდებლობას.

რა ბრალდებებია წაყენებული?

ქარიმ ხანი მის წინააღმდეგ წამოჭრილ ბრალდებებს კატეგორიულად უარყოფს. ბრიტანელი იურისტის ადვოკატები სასამართლოს გადაწყვეტილებას „უკანონოს, პროცედურულად უსამართლოსა და მტკიცებულებებს მოკლებულს“ უწოდებენ. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, ბრალდებები მოიცავს არასასურველ სექსუალურ კონტაქტს და უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებას.

გამოძიების ფარგლებში შეგროვდა 5 000-ზე მეტი გვერდი მტკიცებულება და ჩვენება. საქმის შესწავლა გაეროს შიდა ზედამხედველობის სამსახურმა (OIOS) განახორციელა, რის შემდეგაც დასკვნა სამი მოსამართლისგან შემდგარმა პანელმა განიხილა. მათ უნდა დაედგინათ, ხომ არ ჰქონდა ადგილი სერიოზულ დარღვევას.

კონტექსტი და პოლიტიკური წნეხი

ეს საქმე სასამართლოსთვის განსაკუთრებით მძიმე პერიოდს დაემთხვა. პროკურორის ოფისის თანამშრომლები ღიად საუბრობენ იმაზე, რომ ხანის დაბრუნებამ შესაძლოა ინსტიტუტის რეპუტაცია დააზიანოს. პარალელურად, სასამართლო მუდმივი პოლიტიკური ზეწოლის ქვეშაა.

შეგახსენებთ, რომ ქარიმ ხანმა ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსა და ყოფილი თავდაცვის მინისტრის, იოავ გალანტის დაპატიმრების ორდერები მოითხოვა, რასაც შეერთებული შტატების მხრიდან სანქციები მოჰყვა. სანქციები შეეხო არა მხოლოდ პროკურორს, არამედ სასამართლოს სხვა მაღალჩინოსნებსაც.

სასამართლოს წევრთა უმრავლესობის გადაწყვეტილებას შესაძლოა მოჰყვეს ხანის თანამდებობიდან გათავისუფლება, თუმცა იურიდიული დავა, სავარაუდოდ, ხანგრძლივი იქნება.

თუ პროკურორის გათავისუფლების საკითხი დადგება, მას შეუძლია გადაწყვეტილება საერთაშორისო შრომის ორგანიზაციის ადმინისტრაციულ ტრიბუნალში (ILOAT) გაასაჩივროს. ეს პროცესი შესაძლოა დასრულდეს როგორც სასამართლოსთვის ფინანსური კომპენსაციის გადახდით, ისე ხანის აღდგენით.