ისრაელსა და ირანს შორის დაპირისპირების ახალმა ტალღამ ბენიამინ ნეთანიაჰუსა და დონალდ ტრამპის ურთიერთობაში ღრმა ბზარი გამოაჩინა. ეს ორი ლიდერი, რომლებიც ადრე პოლიტიკურად განუყოფელ წყვილად მიიჩნეოდნენ, ახლა რადიკალურად განსხვავებული ინტერესების გამო ღია კონფლიქტში იმყოფებიან.

ვითარება მას შემდეგ დაიძაბა, რაც 7 ივნისს ისრაელმა ბეირუთის გარეუბნებზე მიიტანა იერიში, რასაც ირანის მხრიდან საპასუხო სარაკეტო შეტევა მოჰყვა. ეს ყველაფერი მაშინ მოხდა, როდესაც აშშ ირანთან დიპლომატიურ მოლაპარაკებებს აწარმოებდა და მიღწეული იყო მყიფე ზავი.

კონფლიქტის მიზეზები

წყაროების ცნობით, დონალდ ტრამპმა ნეთანიაჰუს ქმედებები მკაცრად გააკრიტიკა და ის აშშ-ს დიპლომატიური ძალისხმევის საბოტაჟში დაადანაშაულა. პრეზიდენტმა პირდაპირ განაცხადა, რომ გადაწყვეტილებებს იღებს ის და არა ისრაელის პრემიერი.

ანალიტიკოსების თქმით, ლიდერების ინტერესები ერთმანეთს ეჯახება. ტრამპი ცდილობს ირანთან სწრაფი შეთანხმების მიღწევას, რათა თავიდან აიცილოს გლობალური ენერგოკრიზისი და შიდაპოლიტიკური პრობლემები. ნეთანიაჰუსთვის კი ომის გაგრძელება პოლიტიკური გადარჩენის საშუალებად რჩება.

ისრაელის დამოკიდებულება ვაშინგტონზე

მიუხედავად პოლიტიკური უთანხმოებისა, ისრაელი კვლავ რჩება აშშ-ს სამხედრო და ფინანსურ დახმარებაზე დამოკიდებული. წლიურად ვაშინგტონი ისრაელს მინიმუმ 3.8 მილიარდ დოლარს ურიცხავს. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ნეთანიაჰუს მანევრისთვის ძალიან მცირე სივრცე აქვს, რადგან აშშ-ს მხარდაჭერის გარეშე ირანთან დაპირისპირება ისრაელისთვის კრიტიკულად რთულია.

ისრაელის შიგნით ომის გაგრძელების მხარდაჭერა მაღალია, საზოგადოებრივი აზრის კვლევების თანახმად, მოსახლეობის დაახლოებით 93% მხარს უჭერს ირანზე დარტყმებს. ეს ნეთანიაჰუს აიძულებს, დააბალანსოს ვაშინგტონის მოთხოვნები და საკუთარი კოალიციის წევრების რადიკალური პოზიციები.

არის თუ არა ეს რეალური განხეთქილება?

ბევრი დამკვირვებელი მიიჩნევს, რომ აშშ-სა და ისრაელს შორის არსებული დაძაბულობა შესაძლოა მხოლოდ რიტორიკული იყოს. მიუხედავად ტრამპის მწვავე განცხადებებისა, ვაშინგტონი არ წყვეტს იარაღის მიწოდებას და არ ცვლის ისრაელისადმი მხარდაჭერის პოლიტიკას საერთაშორისო ასპარეზზე.

საბოლოო ჯამში, ნეთანიაჰუ აღმოჩნდა რთულ მდგომარეობაში: მას ერთდროულად უწევს გაუმკლავდეს ირანთან დაპირისპირებას, კორუფციულ ბრალდებებს და საერთაშორისო სამართლებრივ ზეწოლას. მისი პოლიტიკური მომავალი კი პირდაპირ არის დამოკიდებული იმაზე, თუ როგორ მოახერხებს ის ვაშინგტონთან ურთიერთობის რეგულირებას.