გლობალურ ბაზარზე ნავთობის ფასები მკვეთრად დაეცა. 2026 წლის პიკურ მაჩვენებელთან შედარებით, ნედლი ნავთობის ღირებულება დაახლოებით 20%-ით არის შემცირებული. ამის მიზეზი ვაშინგტონსა და თეირანს შორის დაგეგმილი ზავის მოლოდინია, რაც ჰორმუზის სრუტის გავლით საზღვაო მიმოსვლის აღდგენას გულისხმობს.

ბაზრის რეაქცია და მიმდინარე მაჩვენებლები

Brent-ის მარკის ნავთობის ფასმა ბოლო სავაჭრო დღეს 1.2%-ით დაიკლო და 92.56 დოლარი შეადგინა. მაისის თვეში საერთაშორისო ბაზარზე ფასი თითქმის 19%-ით შემცირდა, რაც პანდემიის შემდეგ ყველაზე ცუდი თვიური შედეგია. ანალოგიური ტენდენციაა ამერიკული ნავთობის (WTI) შემთხვევაშიც, რომელიც პარასკევს 1.9%-ით გაიაფდა და 87.18 დოლარი შეადგინა.

შეგახსენებთ, რომ 28 თებერვალს კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, ენერგომატარებლებზე ფასები რეკორდულად გაიზარდა. ჰორმუზის სრუტე, რომელიც გლობალური ენერგომომარაგების დაახლოებით 20%-ს ატარებს, საზღვაო მიმოსვლისთვის პრაქტიკულად ჩაკეტილი იყო.

ზავის პერსპექტივა და სკეპტიციზმი

არსებული ინფორმაციით, აშშ და ირანი 60-დღიან მემორანდუმზე ძირითადად შეთანხმებულები არიან, თუმცა საბოლოო ხელმოწერა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპზეა დამოკიდებული. მიუხედავად დიპლომატიური ძალისხმევისა, რეგიონში სამხედრო დაპირისპირება არ წყდება. ხუთშაბათს ირანულმა ძალებმა ქუვეითის მიმართულებით ბალისტიკური რაკეტები გაუშვეს და სრუტისკენ საიერიშო დრონები გაგზავნეს.

UBS-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ მოკლევადიან პერსპექტივაში სატვირთო გადაზიდვების გაუმჯობესების მცირე ნიშნებია. სპარსეთის ყურეში ნავთობის დატვირთვის მაჩვენებლები კვლავ უკიდურესად დაბალია. მაისში ირანიდან დღიურად 0.3 მილიონ ბარელზე ნაკლები ნავთობი გადიოდა, რაც მარტის 1.7 მილიონიანი მაჩვენებლის ფონზე მკვეთრი კლებაა.

პროგნოზი და ინფრასტრუქტურული ზიანი

საერთაშორისო კაპიტალის ბაზრების ასოციაციის უფროსი მრჩეველი ბობ პარკერი მიიჩნევს, რომ ნავთობის ფასი მომდევნო თვეებში 90-დან 100 დოლარამდე მერყეობს. მისი თქმით, ინვესტორთა სკეპტიციზმი მოლაპარაკებების მიმართ გარდაუვალია, რადგან ჰორმუზის სრუტის გახსნაც კი მხოლოდ ნაწილობრივი იქნება.

პარკერი ხაზს უსვამს, რომ საომარმა მოქმედებებმა ყურის რეგიონში ინფრასტრუქტურას, ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებსა და მილსადენებს მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა. ამას თან ერთვის უსაფრთხოების პრობლემები ტანკერებისთვის და მარაგების კრიტიკული სიმცირე, რაც ბაზარზე სტაბილურობის სწრაფ დაბრუნებას ართულებს.