მეცნიერება
სამეცნიერო აღმოჩენები
მეცნიერება — განვითარებადი ამბები
მიმდინარე თემები
აქტიური სიუჟეტებიმეტი მეცნიერება-დან
ქრონოლოგია
არიზონაში წყალსაცავი დაშრა: ეკოლოგიური კატასტროფა და თევზების მასობრივი სიკვდილი
არიზონას ერთ-ერთი უმსხვილესი წყალსაცავი, სან-კარლოსი, თითქმის სრულად დაშრა. წყლის კრიტიკულად დაბალმა დონემ თევზების მასობრივი სიკვდილი და რეკრეაციული ზონის დახურვა გამოიწვია. ექსპერტები მდგომარეობას უმძიმესს უწოდებენ.

სოციალური ქსელების აკრძალვა 16 წლამდე: რა მეცნიერული მტკიცებულებები არსებობს
მსოფლიოში აქტიურად განიხილება 16 წლამდე ასაკის მოზარდებისთვის სოციალური ქსელების შეზღუდვა. BBC Inside Science-ის ექსპერტები აანალიზებენ, თუ რა კვლევებს ეყრდნობა ეს ინიციატივა და რა რჩება კვლავ შესასწავლი.

ალცჰაიმერის სამკურნალოდ: სპილენძზე დაფუძნებულმა პრეპარატმა მეხსიერება აღადგინა
მონაშის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა ალცჰაიმერის დაავადების ახალი თერაპიული გზა იპოვეს. სპილენძზე დაფუძნებული პრეპარატი Cu(ATSM) ტვინში მავნე ცილების დაგროვებას 42%-ით ამცირებს და კოგნიტურ ფუნქციებს აუმჯობესებს.

მოხალისეები დევონის ქალაქს ისტორიულ იერსახეს უბრუნებენ
დევონის საგრაფოს ქალაქ დაულიშში ადგილობრივი მოხალისეები ნაკადულის აღდგენით სამუშაოებს ატარებენ. ინიციატივა, რომელიც მიზნად ისახავს წლების განმავლობაში დაგროვილი ლამის გაწმენდას, ქალაქის იერსახის გაუმჯობესებას ემსახურება.

დოუელშის მკვიდრნი ქალაქის ნაკადულის აღსადგენად გაერთიანდნენ
დიდი ბრიტანეთის ქალაქ დოუელშში ადგილობრივები ნაკადულის გაწმენდას შეუდგნენ. ინიციატივა მიზნად ისახავს ტურისტული იერსახის შენარჩუნებას და წყლის თავისუფალი დინების უზრუნველყოფას.

ავსტრალიელი ფუტკრები კლიმატის ცვლილების საფრთხის წინაშე
ავსტრალიელი მეცნიერების კვლევამ აჩვენა, რომ ფუტკრების გადარჩენა პირდაპირ კავშირშია მათი ბუდობის ადგილთან. ღეროებში მობინადრე სახეობები ექსტრემალურ სიცხესთან გამკლავებას ვერ ახერხებენ.

თირკმლის ფარული მექანიზმი: მეცნიერებმა წყლის ბალანსის ახალი სისტემა აღმოაჩინეს
Mayo Clinic-ის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ თირკმელს წყლის რეგულირებისთვის ვაზოპრესინისგან დამოუკიდებელი, საიდუმლო მექანიზმი გააჩნია. ეს აღმოჩენა პოლიკისტოზური დაავადების მქონე პაციენტებისთვის იმედისმომცემია.

8 გავრცელებული საკვები დანამატი, რომლებიც გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს იწვევს
ახალი მასშტაბური კვლევის თანახმად, რვა გავრცელებულმა საკვებმა დანამატმა შესაძლოა გაზარდოს არტერიული წნევისა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკი. რა უნდა ვიცოდეთ პროდუქტების არჩევისას?

სამყარო, როგორც მეხსიერება: რევოლუციური თეორია ფიზიკაში
ფიზიკოსები გვთავაზობენ კვანტური მეხსიერების მატრიცის (QMM) კონცეფციას. თეორია ამტკიცებს, რომ სივრცე-დრო არამხოლოდ ვითარდება, არამედ იმახსოვრებს ყველა მოვლენას, რაც სამყაროს ფუნდამენტურ საიდუმლოებებს ხსნის.

ბრიტანული მდინარე „ტესტი“: ინოვაციური სისტემა დაბინძურების წინააღმდეგ
დიდ ბრიტანეთში მდინარე ტესტის დასაცავად უნიკალური საპილოტე პროექტი ამოქმედდა. სენსორები წყლის ხარისხს ნახევარსაათიანი ინტერვალით ზომავენ, რაც დაბინძურების წყაროების იდენტიფიცირებას გაამარტივებს.

ზღვის ბინადრების გადასარჩენად: მეთევზეები ლობსტერების ხაფანგებს ცვლიან
აღმოსავლეთ იორკშირის სანაპიროზე მეთევზეებმა ლობსტერების ხაფანგების დიზაინი შეცვალეს. ახალი სისტემა მცირე ზომის თევზებსა და ზღვის სხვა ბინადრებს ხაფანგიდან თავის დაღწევის საშუალებას აძლევს.

ვიფსნეიდის ზოოპარკში 15-წლიანი პაუზის შემდეგ გეპარდები დაიბადნენ
ვიფსნეიდის ზოოპარკის ისტორიაში გამორჩეული მოვლენა დაფიქსირდა: 15-წლიანი ლოდინის შემდეგ, აქ შვიდი გეპარდის ბოკვერი დაიბადა. ეს ფაქტი კონსერვაციული ცენტრისთვის დიდ წარმატებად ითვლება.

მეცნიერებმა ძუძუმწოვრებში რეგენერაციის ფარული მექანიზმი აღმოაჩინეს
ტეხასის ვეტერინარული მედიცინის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ძუძუმწოვრებში რეგენერაციის უნარი სრულად დაკარგული არ არის. ახალი ორეტაპიანი მეთოდით შესაძლებელი გახდა ძვლებისა და სახსრების აღდგენა ნაწიბურების გარეშე.

გადაშენების პირას მყოფი ვაკიტა: ციფრული უკვდავება ტექნოლოგიების დახმარებით
ვაკიტა, რომელიც მხოლოდ მექსიკის ყურეში ბინადრობს, გადაშენების პირასაა. მეცნიერებმა მისი ანატომიური მონაცემების ციფრული არქივი შექმნეს, რაც სახეობის გადარჩენასა და კვლევას შეუწყობს ხელს.

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ობობა, რომელიც პარაზიტულ სოკოს ბაძავს
ეკვადორის ამაზონის ტყეში მეცნიერებმა ობობის უნიკალური სახეობა აღმოაჩინეს. ის პარაზიტული სოკოს გარეგნობას ირგებს, რათა მტაცებლებისთვის შეუმჩნეველი დარჩეს. ეს ბუნებაში მიმიკრიის იშვიათი და საინტერესო მაგალითია.

საკვების „ბნელი მატერია“: მეცნიერები ამბობენ, რომ პროდუქტების უმეტესობა საიდუმლოა
თანამედროვე მეცნიერება მხოლოდ 150-მდე საკვებ ნივთიერებას იცნობს, მაშინ როცა ჩვენს თეფშებზე 26 000-ზე მეტი ქიმიური ნაერთია. რატომ რჩება კვების რაციონი „ბნელ მატერიად“ და როგორ იცვლება ჩვენი მიდგომა ჯანმრთელობისადმი?

ბავშვის თვალები დეპრესიის რისკს ამჟღავნებს: ახალი კვლევა
როგორ რეაგირებს ბავშვი გაღიმებულ ან მოწყენილ სახეზე? ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ემოციური სტიმულებისადმი ყურადღების გამახვილება დეპრესიის განვითარების ადრეული ინდიკატორია, რაც დამოკიდებულია ოჯახურ ისტორიაზე.

ზეგამტარობის გარღვევა: ტექნოლოგია, რომელიც ენერგოეფექტურობას შეცვლის
ჩალმერსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ზეგამტარობის შენარჩუნების ახალი გზა იპოვეს. აღმოჩენა შესაძლოა გახდეს გასაღები ულტრაეფექტური ელექტრონიკისა და ენერგოსისტემების შექმნისთვის.

Ozempic-ი და Wegovy: წონის კლების პრეპარატები ძალადობრივი ქცევის შემცირებას უკავშირდება
პოპულარული დიაბეტისა და წონის კლების პრეპარატები, შესაძლოა, ფსიქოლოგიურ ეფექტებსაც იწვევდეს. ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ მათი მომხმარებლები ძალადობრივი მიდრეკილებების შემცირებას ავლენენ.
ახალი პლაზმური მეთოდი უფრო მძლავრი და პატარა ჩიპების შექმნას უწყობს ხელს
კომპიუტერული ჩიპების მინიატურიზაცია ახალ ეტაპზე გადადის. პრინსტონის პლაზმის ფიზიკის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეიმუშავეს ტექნოლოგია, რომელიც ატომების დონეზე მანიპულაციას უზრუნველყოფს.

კოსმოსური გიგანტები დევონის ქსოვილების ფაბრიკას სტუმრობენ
კოსმოსური ინდუსტრიის ლიდერებმა, მათ შორის NASA-მ და SpaceX-მა, ბრიტანული კომპანია Heathcoat Fabrics მოინახულეს. საწარმო უზრუნველყოფს უნიკალურ მასალას პარაშუტებისთვის, რომლებიც კოსმოსური აპარატების დედამიწაზე უსაფრთხოდ დაბრუნებას უზრუნველყოფენ.






