აშშ-ის შუალედური არჩევნების წინ, HIV/Aids-ის წინააღმდეგ მიმართული გლობალური პროგრამა, Pepfar, პოლიტიკური დებატების ცენტრში მოექცა. მიუხედავად იმისა, რომ პროგრამას ათწლეულების განმავლობაში ორპარტიული მხარდაჭერა ჰქონდა, ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ დაგეგმილი ფინანსური ცვლილებები მის მომავალს საფრთხის ქვეშ აყენებს.

ახალი კვლევების თანახმად, ამერიკელი ამომრჩევლების 74% Pepfar-ის დაფინანსების გაგრძელებას ემხრობა. მოქალაქეთა 80%-ს მიაჩნია, რომ HIV-ით დაავადებული ან რისკის ქვეშ მყოფი ადამიანებისთვის სიცოცხლის გადამრჩენი მკურნალობის უზრუნველყოფა მორალური ვალდებულებაა.

პოლიტიკური დაპირისპირება და ბიუჯეტის ჭრა

ტრამპის ადმინისტრაცია პროგრამის სტრუქტურის შეცვლას ცდილობს. სახელმწიფო დეპარტამენტის ახალი გეგმის თანახმად, დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრები (CDC) მიიღებენ დაფინანსების მხოლოდ 7%-ს, რაც 2 მილიარდი დოლარის ნაცვლად, სულ რაღაც 150 მილიონ დოლარს შეადგენს.

ექსპერტები ამ ნაბიჯს გლობალური ჯანდაცვის სისტემის დასუსტებად აფასებენ. Asia Russell, Health Gap-ის აღმასრულებელი დირექტორი, აცხადებს, რომ USAID-ის ფუნქციების სახელმწიფო დეპარტამენტში გაერთიანების შემდეგ, ახლა Pepfar-ის ჯერი დადგა, რაც გლობალური პანდემიების მონიტორინგის შესაძლებლობებს ანადგურებს.

რატომ არის ეს საფრთხე?

  • სამედიცინო ინფრასტრუქტურის რღვევა: Pepfar არა მხოლოდ HIV-ის წინააღმდეგ, არამედ სხვა ინფექციური დაავადებების, მათ შორის ებოლას წინააღმდეგ ბრძოლის პლატფორმაცაა.
  • ფინანსური გაუმჭვირვალობა: ცენტრალიზებული დაფინანსების ნაცვლად, ინდივიდუალურ ქვეყნებთან შეთანხმებებზე გადასვლა აფერხებს კონტროლს სახსრების მიზნობრივ ხარჯვაზე.
  • პრევენციის შეფერხება: შიდა ბიუჯეტში HIV-ის პრევენციისთვის გამოყოფილი თანხების 1.6 მილიარდი დოლარით შემცირება ინფექციის გავრცელების ახალ ტალღებს გამოიწვევს.

ჯენიფერ კეიტსი, KFF-ის გლობალური ჯანდაცვის პროგრამის დირექტორი, აღნიშნავს, რომ პროგრამის პოზიციონირება ეკონომიკურ ჭრილში — როგორც ამერიკული ბიზნესისა და საერთაშორისო რეპუტაციის დამცველი მექანიზმის — ზრდის მის პოპულარობას ამომრჩევლებში.

თუმცა, რეალობა განსხვავებულია. მიუხედავად იმისა, რომ კონგრესი ცდილობს პროგრამის შენარჩუნებას, ადმინისტრაციის მიერ განხორციელებული ცვლილებები უკვე იწვევს შეფერხებებს ებოლას ეპიდემიის მართვაში. ექსპერტების აზრით, თუ გლობალური ჯანდაცვის პროგრამები კვლავ დაფინანსების გარეშე დარჩება, შედეგების გამოსწორება ბევრად უფრო რთული და ძვირი იქნება.