ავღანეთში ჰუმანიტარული დახმარების სექტორი მწვავე კრიზისის წინაშეა. მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში საჭიროებები ყოველდღიურად იზრდება, უცხოური დაფინანსება მკვეთრად შემცირდა. თუმცა, მთავარი პრობლემა მხოლოდ ფინანსების სიმცირე არ არის — სექტორს წლებია, არაეფექტურობა და არასწორი მენეჯმენტი აწუხებს.

ადგილობრივი რეალობა და შეუსრულებელი დაპირებები

დაიკუნდის პროვინციაში ჩატარებულმა ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ პროექტები, რომლებიც ქაღალდზე წარმატებულად გამოიყურება, ადგილზე ხშირად უსარგებლოა. მაგალითად, სოფლის მეურნეობის სექტორში დანერგილი „ნულოვანი ენერგიის“ საცავები მხოლოდ რამდენიმე ოჯახის მოსავალს იტევს, რის გამოც ფერმერების ვაშლის მოსავალი ხეების ძირში ლპება.

კიდევ უფრო საგანგაშოა თესლისა და სასოფლო-სამეურნეო მასალების განაწილების პრაქტიკა. არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ იმპორტირებული თესლის გამოყენებამ ფერმერებს კოლოსალური ზარალი მოუტანა. მიუხედავად ტრენინგებისა და მონიტორინგისა, საბოლოო შედეგი იმდენად მწირი იყო, რომ თითოეული ოჯახის შემოსავალმა მხოლოდ 7 დოლარის ეკვივალენტი შეადგინა. ამ ზარალზე პასუხისმგებლობას არავინ იღებს.

კორუფციული მემკვიდრეობა და სისტემური ხარვეზები

აშშ-ის მიერ დაარსებული სპეციალური გენერალური ინსპექტორის (SIGAR) მონაცემებით, 2001-2021 წლებში ავღანეთში გაცემული დახმარებიდან 26-დან 29 მილიარდ დოლარამდე თანხა გაფლანგვის ან არამიზნობრივი ხარჯვის გამო დაიკარგა. ეს მაჩვენებელი მხოლოდ აშშ-ის დახმარებას მოიცავს და არ ითვალისწინებს სხვა დონორების მიერ გაღებულ სახსრებს.

სისტემური ხარვეზები მოიცავს:

  • ქვეკონტრაქტორების გრძელი ჯაჭვი: უცხოური ორგანიზაციები ხშირად არ ახორციელებენ პროექტებს პირდაპირ, რაც აძვირებს პროცესს და ამცირებს ხარისხს.
  • მაღალი ადმინისტრაციული ხარჯები: უცხოელი თანამშრომლების ხელფასები ხშირად 10-20 ათას დოლარს აღწევს, რაც ადგილობრივი კადრების ანაზღაურებასთან შეუსაბამოა.
  • პრიორიტეტების არასწორი განსაზღვრა: ორგანიზაციები ხშირად ირჩევენ პროექტებს, რომლებიც კარგად გამოიყურება ანგარიშებში, მაგრამ არ პასუხობს მოსახლეობის გადაუდებელ საჭიროებებს.

გამოსავალი: ადგილობრივი კადრები და გამჭვირვალობა

ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ სექტორის გადარჩენა მხოლოდ რადიკალური ცვლილებებითაა შესაძლებელი. პირველი ნაბიჯი კვალიფიციური ადგილობრივი კადრების დასაქმება უნდა იყოს, რომლებმაც იციან რეგიონის რეალური საჭიროებები, ბაზრის ფასები და კულტურული კონტექსტი. გარდა ამისა, საჭიროა შუამავლების ჯაჭვის შემცირება და მოსახლეობისგან პირდაპირი უკუკავშირის მიღება.

მხოლოდ ეფექტურობის გაზრდითა და შედეგებზე ორიენტირებული მიდგომით შეძლებენ ორგანიზაციები, შეინარჩუნონ ნდობა და მოიპოვონ შეზღუდული ფინანსური რესურსები.