ჰონგ-კონგის საფონდო ბირჟა, რომელიც შარშანდელი მონაცემებით IPO-ებით მოზიდული კაპიტალის მოცულობით მსოფლიოში პირველ ადგილზე გავიდა, სერიოზული გამოწვევის წინაშეა. მიუხედავად იმისა, რომ ბაზარი აქტიურია და 600-ზე მეტი კომპანია ელოდება ლისტინგს, ახლად გამოსული აქციების უმრავლესობა ინვესტორებს იმედებს უცრუებს.

Wind Information-ის მონაცემებით, 2025 წლის იანვრიდან განხორციელებული 179 IPO-დან დაახლოებით ნახევარი ბოლო სამი თვის განმავლობაში გაუფასურდა. ეს ტენდენცია მკვეთრად ეწინააღმდეგება გლობალურ მაჩვენებლებს; მაგალითად, FTSE Renaissance Global IPO Index-მა იმავე პერიოდში 10%-იანი ზრდა აჩვენა.

ინვესტორების იმედგაცრუება Stock Connect-ში

განსაკუთრებით მძიმეა ვითარება Stock Connect-ის პროგრამაში, რომელიც მატერიკული ჩინეთის მოქალაქეებს საშუალებას აძლევს, პირდაპირ ინვესტირება განახორციელონ ჰონგ-კონგში. 9 მარტს ამ პროგრამაში შესულმა 33-მა კომპანიამ ლისტინგამდე პერიოდში შთამბეჭდავი ზრდა აჩვენა: ზოგიერთი მათგანის ფასი 300%-ითაც კი გაიზარდა.

თუმცა, პროგრამაში ჩართვის შემდეგ სურათი რადიკალურად შეიცვალა. მაგალითად, ხელოვნური ინტელექტის სტარტაპმა Deepexi-მ, რომელიც მანამდე 300%-ზე მეტით გაიზარდა, 3 ივნისისთვის თავისი ღირებულების 51% დაკარგა. ჯგუფში შემავალი ყველა სხვა კომპანიაც 10%-იანი ან უფრო მეტი ნიშნულით დაეცა.

რატომ ხდება გაუფასურება?

ექსპერტები მიზეზებს რამდენიმე ფაქტორში ხედავენ:

  • კაპიტალის გადადინება: ბევრი კომპანია, რომელიც ჰონგ-კონგში იღებს ლისტინგს, ჩინეთის მატერიკულ ბირჟებზეც (A shares) ივაჭრება. ხშირად, ინვესტორები ჰონგ-კონგის აქციებიდან კაპიტალს იღებენ და უფრო იაფფასიან, მატერიკულ აქციებში ანაცვლებენ.
  • მოკლევადიანი სპეკულაციები: ზოგიერთი ფონდი ჰონგ-კონგში Stock Connect-ის ჩართულობას მოკლევადიანი მოგების მიღების საშუალებად იყენებს, რაც აქციების ხელოვნურ ზრდასა და შემდგომ მკვეთრ ვარდნას იწვევს.
  • ბაზრის ზეწოლა: დაბალი მოსაკრებლები და მაღალი კონკურენცია ჩინეთის ფინანსურ სექტორზე ზეწოლას ახდენს, რაც მენეჯმენტს მოკლევადიან შედეგებზე აფიქსირებს.

პეკინი უკვე აკვირდება სიტუაციას. სახელმწიფო გამოცემა Securities Times-მა საჯაროდ გამოთქვა შეშფოთება ჰონგ-კონგის IPO-ების ფასების მკვეთრ რყევებთან დაკავშირებით. მიუხედავად ამისა, Goldman Sachs-ის პროგნოზით, წელს ჰონგ-კონგში 60 მილიარდი დოლარის მოზიდვა იგეგმება, რაც 2025 წლის მაჩვენებელს თითქმის ორჯერ აღემატება.

ბაზრისთვის მომდევნო გამოცდა ხელოვნური ინტელექტის სფეროს კომპანიები — Knowledge Atlas Technology და MiniMax იქნება, რომლებიც უახლოეს კვირებში Stock Connect-ის მეშვეობით აქტიურად ივაჭრებენ.