სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პროვინცია ჩრდილო-დასავლეთში, სვარტრუგენსის პატარა სასამართლოში, ხუთი მექსიკელის ბედი წყდება. ისინი მასშტაბურ ნარკოდანაშაულში არიან ბრალდებულები. მათი დაკავება ფერმაში ჩატარებულ სპეცოპერაციას მოჰყვა, სადაც პოლიციამ დაახლოებით 60 მილიონი დოლარის ღირებულების მეტამფეტამინის ლაბორატორია აღმოაჩინა.

ეს შემთხვევა არ არის იზოლირებული ფაქტი. ბოლო ორი წლის განმავლობაში სამხრეთ აფრიკაში მექსიკურ კრიმინალურ ქსელებთან დაკავშირებული ოთხი მსხვილი ნარკოლაბორატორია გაანადგურეს. 2024 წელს ლიმპოპოს რეგიონში 105-110 მილიონი დოლარის ღირებულების საწარმო აღმოაჩინეს, მოგვიანებით კი მსგავსი ობიექტები ცვანესა და მპუმალანგაშიც გამოავლინეს.

ახალი სტრატეგია: წარმოება მომხმარებელთან ახლოს

ორგანიზებული დანაშაულის მკვლევარი ჯულიან რადემეიერი აღნიშნავს, რომ მექსიკური კარტელები აფრიკაში ფრენშაიზინგის მოდელს ნერგავენ. ისინი ქიმიკოსებს შორეულ ფერმებში გზავნიან, რათა წარმოება პირდაპირ სამიზნე ბაზრებთან ახლოს განახორციელონ. ეს სტრატეგია მათ საშუალებას აძლევს, შეამცირონ ტრანსპორტირების ხარჯები და თავი აარიდონ საზღვრებზე არსებულ კონტროლს.

მექსიკური გავლენა აფრიკაში ჯერ კიდევ 2016 წელს, ნიგერიიდან დაიწყო. შემდეგ ქსელები აღმოსავლეთ აფრიკის გავლით მოზამბიკსა და ბოტსვანაში გავრცელდა, ახლა კი სამხრეთ აფრიკის სოფლის მეურნეობის სექტორს მიაღწია. ადგილობრივ ბაზარზე მეტამფეტამინზე მოთხოვნა მაღალია, რადგან ის უფრო ხელმისაწვდომია, ვიდრე კოკაინი ან ჰეროინი.

კორუფცია როგორც საფუძველი

ექსპერტები აცხადებენ, რომ კარტელების აფრიკული ექსპანსია მხოლოდ ლოჯისტიკით არ აიხსნება. კრიმინოლოგი ვილემ ელსის თქმით, ადგილობრივი პოლიციისა და პოლიტიკური წრეების კორუმპირებულობა კრიმინალებს უსაფრთხო გარემოს უქმნის. სამართალდამცავ სტრუქტურებში არსებული კორუფციის გამო, ნარკოლაბორატორიები ხშირად წლების განმავლობაში შეუმჩნეველი რჩება.

ყოფილი ინტერპოლის ელჩი ენდი მაშიალე ამბობს, რომ პოლიციელებმა კარგად იციან ამ ლაბორატორიების შესახებ, თუმცა რეაგირებას არ ახდენენ. კორუფციული სქემები იმდენად ღრმაა, რომ პოლიციის საწყობებიდან ამოღებული ნარკოტიკებიც კი ხშირად უკვალოდ ქრება.

მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის ნარკოტიკებთან ბრძოლის ადმინისტრაცია (DEA) ადგილობრივ სამართალდამცავებს სადაზვერვო ინფორმაციით ეხმარება, კარტელების ქსელი საკმაოდ მდგრადია. ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ სანამ ინსტიტუციური რეფორმები არ განხორციელდება, ერთი ლაბორატორიის დახურვა მხოლოდ დროებითი გამოსავალი იქნება.