კოსმოსური ინდუსტრიის მიმართ ინტერესი გლობალურ ბაზარზე პიკს აღწევს. ინვესტორები აქტიურად ცდილობენ, SpaceX-ის საჯარო შეთავაზებამდე (IPO) კომპანიასთან წვდომა სხვადასხვა საინვესტიციო ინსტრუმენტის საშუალებით მოიპოვონ. განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობს Tema ETFs-ის Space Innovators ETF (ტიკერი: NASA).

ფონდმა, რომელიც 30 მარტს დაარსდა, სულ რაღაც 37 სავაჭრო დღეში მილიარდდოლარიანი ზღვარი გადალახა. გასული კვირის ბოლოსთვის კი მისი აქტივების მოცულობამ 2.6 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა. ასეთი სწრაფი ზრდა პირდაპირ კავშირშია იმ ფაქტთან, რომ ფონდი SpaceX-ის აქციებს უკვე ფლობს, რაც კერძო ინვესტორებისთვის იშვიათი შესაძლებლობაა.

რატომ არის NASA ETF გამორჩეული?

SpaceX-მა ინვესტორებთან მუშაობის არასტანდარტული მიდგომა აირჩია და ბროკერული ფირმების მეშვეობით წვდომა ჩვეულებრივ ინვესტორებსაც მისცა. Tema ETFs-ის დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი, მორის პოტი, აცხადებს, რომ ფონდს არ აქვს გეგმაში აქციების გაყიდვა IPO-ს შემდგომ პერიოდში. მათი სტრატეგიით, საჯარო შეთავაზება მხოლოდ პოზიციის საბაზრო ფასით გადაფასებას ნიშნავს.

მიუხედავად იმისა, რომ NASA-ს ფონდი აქტიურად მართავს პორტფელს, ის ერთადერთი არ არის. მილიარდერი ინვესტორი რონ ბარონი ასევე ფლობს SpaceX-ის წილს თავისი First Principles ფონდის (RONB) მეშვეობით. ანალოგიურ შესაძლებლობას სთავაზობს ERShares-ის XOVR ETF-იც, რომელიც კერძო კომპანიების საჯარო ბაზარზე გასვლაზეა ორიენტირებული.

რისკები და მოლოდინები

ექსპერტები აფრთხილებენ ინვესტორებს, რომ კოსმოსური სექტორი მაღალი ცვალებადობით ხასიათდება. მოდელების სიმრავლემ და სხვადასხვა ფონდის სტრატეგიამ შესაძლოა ინვესტორები შეაცდინოს. სტრატეგ ტოდ სონის თქმით, მნიშვნელოვანია იმის გარჩევა, თუ რამდენად „სუფთა“ არის ფონდი და რამდენად კონცენტრირებულია ის მაღალი რისკის აქტივებზე.

„ბაზარზე არსებული ფონდების პორტფელები განსხვავებულია. ზოგიერთი მათგანი 30 აქციას ფლობს, ზოგი კი 50-ს. მას შემდეგ, რაც SpaceX საჯაროდ ივაჭრებს, ბევრი ფონდი სტრატეგიას შეცვლის და უფრო კონცენტრირებულ ფსონებს გააკეთებს“, — აღნიშნავს სონი. ინვესტორებისთვის ასევე გადამწყვეტია ხარჯების კოეფიციენტი, რომელიც აქტიურად მართვად ფონდებში, როგორიცაა NASA, უფრო მაღალია (0.87%), ვიდრე ინდექსზე დაფუძნებულ ალტერნატივებში.

კოსმოსური ინდუსტრიის სარისკო ბუნება ნათლად გამოჩნდა მიმდინარე კვირას, Blue Origin-ის New Glenn-ის რაკეტის გაშვების მოედანზე მომხდარი აფეთქების შემდეგ. ეს ფაქტი კიდევ ერთხელ შეახსენებს ინვესტორებს, რომ მიუხედავად ფუტურისტული პერსპექტივებისა, ბიზნეს მოდელები ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესშია.