საერთაშორისო საკონსულტაციო გიგანტის, Ernst & Young-ის (EY) კანადური ოფისის მიერ 2025 წელს გამოქვეყნებული ანგარიში, რომელიც ლოიალობის სისტემებში კიბერუსაფრთხოების რისკებს ეხება, კრიტიკის ქარცეცხლში მოექცა. GPTZero-ს კვლევის თანახმად, 44-გვერდიანი დოკუმენტი „vibe citing“-ის, ანუ ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი ყალბი წყაროების პრაქტიკითაა სავსე.

ტერმინი „vibe citing“ აღწერს შემთხვევებს, როდესაც ხელოვნური ინტელექტი მომხმარებელს აწვდის დამაჯერებელ, თუმცა რეალურად არარსებულ მითითებებსა და სტატისტიკას. GPTZero-ს ანალიზით, EY-ის ანგარიშში მოყვანილი წყაროების დიდი ნაწილი ან არ არსებობს, ან ბმულები არ ფუნქციონირებს.

ურთიერთგამომრიცხავი სტატისტიკა

დოკუმენტში არაერთი ფაქტობრივი შეუსაბამობაა. მაგალითად, ანგარიშის შესავალში ავტორები ამტკიცებენ, რომ ლოიალობის ქულების გლობალური ბაზარი 200 მილიარდი დოლარია. თუმცა, მე-10 გვერდზე ეს რიცხვი უკვე აუთვისებელი ქულების ღირებულებად გვევლინება.

ეს რიცხვები ერთმანეთთან შეუთავსებელია. ანალიზმა აჩვენა, რომ EY-ის ანგარიშში გამოყენებული ზოგიერთი მონაცემი ეყრდნობა დაბალი რეპუტაციის მქონე ბლოგებს, რომლებიც თავის მხრივ ასევე ფიქტიურ წყაროებს იშველიებენ. შედეგად, არასწორი ინფორმაცია „გარეცხილი“ და ლეგიტიმაციით შემკული სახით ხვდება სერიოზულ საკონსულტაციო დოკუმენტში.

რატომ არის ეს საშიში?

პრობლემა მხოლოდ ერთი კონკრეტული ანგარიში არ არის. როდესაც დიდი საკონსულტაციო ფირმები, როგორიცაა EY, აქვეყნებენ მსგავს დოკუმენტებს, ისინი ინტერნეტის საინფორმაციო სივრცეს აბინძურებენ. საძიებო სისტემები და AI-ზე დაფუძნებული კვლევითი ინსტრუმენტები ხშირად სწორედ ასეთი „ავტორიტეტული“ წყაროებიდან სწავლობენ.

შედეგად, ყალბი მონაცემები ვრცელდება ახალ ამბებსა და სამეცნიერო პუბლიკაციებში. GPTZero-ს გუნდმა უკვე დაიწყო მსგავსი პრაქტიკის გამოვლენა სხვადასხვა საერთაშორისო კონფერენციებსა და Deloitte-ის ანგარიშებშიც.

სპეციალისტები აფრთხილებენ მკვლევრებსა და გადაწყვეტილების მიმღებ პირებს, რომ ციფრულ ეპოქაში წყაროების ბრმად ნდობა, თუნდაც „დიდი ოთხეულის“ (Big Four) ფირმების შემთხვევაში, სარისკოა. აუცილებელია თითოეული მითითების ხელით გადამოწმება, რათა თავიდან ავიცილოთ „ჰალუცინაციების“ გავრცელება.