გერმანიის კანცლერმა, ფრიდრიხ მერცმა, ევროპელი ლიდერებისთვის გაგზავნილ წერილში უკრაინის ევროკავშირში ინტეგრაციის ახალი, გარდამავალი მოდელი წარადგინა. მერცის ინიციატივით, ქვეყანამ სრულუფლებიან გაწევრიანებამდე „ასოცირებული წევრის“ სპეციალური სტატუსი უნდა მიიღოს.

კანცლერის ხედვით, ეს მექანიზმი უკრაინისთვის ევროკავშირში გაწევრიანების გრძელვადიანი პროცესის პარალელურად, პოლიტიკურ და უსაფრთხოების გარანტიებს უზრუნველყოფს. მერცი ხაზს უსვამს, რომ ევროკავშირის გაფართოება ამჟამად გეოპოლიტიკური აუცილებლობაა.

რას გულისხმობს „ასოცირებული წევრობა“?

მერცის გეგმის მიხედვით, აღნიშნული სტატუსი უკრაინას არაერთ მნიშვნელოვან უფლებასა და ვალდებულებას მიანიჭებს:

  • ინსტიტუციური მონაწილეობა: მონაწილეობა ევროკავშირის საბჭოსა და ევროპული საბჭოს სხდომებში, ნაწილობრივი ხმის უფლებით.
  • საკანონმდებლო პროცესი: ჩართულობა ევროკომისიისა და ევროპარლამენტის მუშაობაში, თუმცა ხმის უფლების გარეშე.
  • ფინანსური ინტეგრაცია: ეტაპობრივი ჩართვა ევროკავშირის ბიუჯეტში.
  • უსაფრთხოების გარანტიები: ევროკავშირის ხელშეკრულების 42.7 მუხლის გავრცელება, რაც ურთიერთდახმარებასა და თავდაცვის გარანტიებს ითვალისწინებს.
  • მართლმსაჯულება: ევროკავშირის მართლმსაჯულების სისტემაში განსაკუთრებული წესით მონაწილეობა.

პირობითი მხარდაჭერა

კანცლერი აღნიშნავს, რომ ეს სტატუსი უკრაინას მეტ დინამიკას შესძენს, თუმცა მას თან ახლავს პასუხისმგებლობებიც. მერცის შეთავაზებით, მინიჭებული უფლებები შესაძლოა შეიზღუდოს, თუ უკრაინა რეფორმების პროცესს შეანელებს ან გადაუხვევს ევროკავშირის ფუნდამენტურ ღირებულებებს.

მერცის აზრით, ეს მოდელი აშშ-ის შუამავლობით მიმდინარე დიპლომატიურ პროცესებსაც დაეხმარება, რადგან ის პირდაპირ ეფუძნება ევროკავშირის ურთიერთდახმარების პრინციპს. ამასთან, კანცლერი მზად არის, მსგავსი დაჩქარებული ინტეგრაციის გეგმები დასავლეთ ბალკანეთის ქვეყნებისა და მოლდოვისთვისაც განიხილოს.