ევროინტეგრაციის პროცესში ასოცირებული წევრობა და ასოცირების ხელშეკრულება ევროკავშირთან ურთიერთობის ორ განსხვავებულ დონეს წარმოადგენს. ეკონომიკის პროფესორი არჩილ იაკობაშვილი განმარტავს, რომ ამ ორი სტატუსის აღრევა ხშირად ხდება, თუმცა მათ შორის არსებითი სამართლებრივი და ეკონომიკური სხვაობაა.

რა განსხვავებაა სტატუსებს შორის?

დღეისთვის უკრაინას ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსი აქვს. ეს ნიშნავს, რომ ქვეყანა იმყოფება ასოცირების ხელშეკრულებაზე მაღალ საფეხურზე. კანდიდატობა არის გაწევრიანებისკენ მიმავალი გზის ოფიციალური აღიარება, რომელიც გარკვეულ ვალდებულებებსა და პრივილეგიებს აკისრებს მხარეებს.

გერმანიის მთავრობის ინიციატივა კი გულისხმობს ასოცირებული წევრობის მექანიზმის ამოქმედებას. ეს სტატუსი არ არის კანდიდატობის შემცვლელი, არამედ პარალელური პროცესი, რომელიც გაწევრიანების მოლაპარაკებების მიმდინარეობისას უნდა განხორციელდეს.

რა სარგებელი მოაქვს ასოცირებულ წევრობას?

ინიციატივის მთავარი არსი ეკონომიკურ ინტეგრაციაშია. ასოცირებული წევრობა უკრაინას აძლევს წვდომას ევროკავშირის ცხრავე სატრანსფერო ფონდზე. ეს ფონდები ევროკავშირის ფინანსური პოლიტიკის ქვაკუთხედია და მიმართულია წევრი ქვეყნების ეკონომიკური განვითარების, ინფრასტრუქტურისა და სოციალური პროექტების მხარდასაჭერად.

ასეთი წვდომა ნიშნავს, რომ უკრაინა, ჯერ კიდევ გაწევრიანებამდე, მიიღებს მნიშვნელოვან ფინანსურ რესურსებს, რაც ქვეყნის ინსტიტუციურ დაახლოებას ევროპულ სტანდარტებთან საგრძნობლად დააჩქარებს.

ასოცირებული წევრობა არ არის გაწევრიანების ალტერნატივა, არამედ დამატებითი ინსტრუმენტი, რომელიც მოლაპარაკებების პარალელურად მუშაობს.

საბოლოო ჯამში, ეს მოდელი მიზნად ისახავს უკრაინის ეკონომიკის მომზადებას ევროკავშირის ერთიან ბაზარში სრულფასოვანი ინტეგრაციისთვის. ეს პროცესი, გერმანიის ხედვით, უნდა იყოს დინამიური და ორიენტირებული შედეგებზე.