შვედეთმა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მასშტაბური მიზანი დაისახა და მიაღწია: ქვეყანაში რეგულარულად მწეველთა წილი მოსახლეობის 5%-ზე დაბლა დაეცა. ამ შედეგით შვედეთი ოფიციალურად „ურევო“ (smoke-free) ქვეყნების კატეგორიაში გადავიდა.

ისტორიული ვარდნა

ალკოჰოლისა და ნარკოტიკების შესახებ ინფორმაციის შვედური საბჭოს (CAN) 2025 წლის ანგარიშის მიხედვით, ყოველდღიურ მწეველთა რაოდენობა 2003 წელს არსებული 16%-დან დღეს 4.8%-მდე შემცირდა. ეს მონაცემი ადასტურებს, რომ შვედეთის მთავრობის მიერ გაცხადებული პოლიტიკური მიზანი წარმატებით შესრულდა.

მატს რამშტედტი, CAN-ის კვლევების ხელმძღვანელი, ამ ცვლილებას „წარმოუდგენელ პროგრესს“ უწოდებს. მისი თქმით, საქმე ეხება არა მხოლოდ მწეველთა რაოდენობის შემცირებას, არამედ იმ ფაქტსაც, რომ ისინი, ვინც ჯერ კიდევ ეწევა, გაცილებით ნაკლებ სიგარეტს მოიხმარს.

რა გახდა წარმატების მიზეზი?

მოწევის წინააღმდეგ ბრძოლა შვედეთში 1970-იანი წლების ბოლოდან დაიწყო. 80-იან წლების დასაწყისში ქვეყანაში ყოველდღიური მწეველების წილი 30%-ს აჭარბებდა.

  • ხელმისაწვდომობის შემცირება: სიგარეტის ფასი 2003 წლიდან დღემდე 45%-ით გაიზარდა, რაც მომხმარებლისთვის ფინანსურ ბარიერს ქმნის.
  • რეკლამების აკრძალვა: აგრესიული მარკეტინგული კამპანიების შეზღუდვამ ხელი შეუშალა ახალი თაობების დამოკიდებულებას.
  • მხარდაჭერა: სახელმწიფომ დანერგა მექანიზმები, რომლებიც მწეველებს თავის დანებებას უადვილებს.

სნუსის როლი

ბოლო წლებში შვედეთში პოპულარული გახდა ნიკოტინის შემცველი პატარა პარკები, ე.წ. „სნუსი“. თამბაქოს ინდუსტრიის წარმომადგენლები ხშირად ამტკიცებენ, რომ სწორედ სნუსი გახდა სიგარეტის მოხმარების კლების მთავარი მიზეზი.

თუმცა, მკვლევრები ამ მოსაზრებას სიფრთხილით ეკიდებიან. მატს რამშტედტის განმარტებით, მოწევის კლების ტენდენცია სნუსის პოპულარობის ზრდამდე გაცილებით ადრე დაიწყო. მისი თქმით, პირველადი ფაქტორი მაინც პრევენციული ღონისძიებები და სახელმწიფო პოლიტიკაა.