სომხეთმა შეერთებულ შტატებთან სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ შეთანხმებას მოაწერა ხელი. დოკუმენტი, რომელიც ოფიციალურმა ერევანმა ივნისის საპარლამენტო არჩევნების მოახლოების ფონზე გააფორმა, ორ ქვეყანას შორის ეკონომიკურ და უსაფრთხოების კავშირებს მნიშვნელოვნად ამყარებს.

ერევანში გამართულ ცერემონიაზე აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ და სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა ხელი მოაწერეს ჩარჩო-შეთანხმებას კრიტიკული მინერალების მოპოვებისა და სატრანსპორტო დერეფნის განვითარების შესახებ.

„ტრამპის მარშრუტი“ და რეგიონული გავლენა

შეთანხმების ერთ-ერთი მთავარი კომპონენტია 43-კილომეტრიანი სატრანსპორტო დერეფანი, რომელსაც „ტრამპის მარშრუტი მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP) უწოდეს. პროექტი სომხეთის სამხრეთ ნაწილზე გაივლის და აზერბაიჯანს ნახიჩევანის ექსკლავთან და თურქეთთან პირდაპირ სახმელეთო კავშირს მისცემს.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ შემუშავებული ჩარჩოს მიხედვით, „TRIPP Development Company“-ის წილის 74% ამერიკულ მხარეს გადაეცემა. მარკო რუბიოს განცხადებით, ეს ნაბიჯი რეგიონში მშვიდობის განმტკიცებასა და ეკონომიკურ კეთილდღეობას შეუწყობს ხელს.

გეოპოლიტიკური შემობრუნება

პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი ბოლო წლებში აქტიურად ცდილობს ევროპასა და აშშ-თან დაახლოებას. ეს ტენდენცია განსაკუთრებით მას შემდეგ გააქტიურდა, რაც 2023 წელს, მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის დროს, რუსეთმა, როგორც ტრადიციულმა მოკავშირემ, სამხედრო ჩარევაზე უარი თქვა.

მოსკოვის პასუხი ერევნის დასავლურ ვექტორზე მკაცრია. რუსეთმა უკვე მიანიშნა სომხეთისთვის ბუნებრივი აირის ფასის შესაძლო ზრდაზე, თუ ქვეყანა დასავლეთთან ინტეგრაციას გააგრძელებს. თავის მხრივ, სომხეთის ხელისუფლება აცხადებს, რომ ურთიერთობები ორ ქვეყანას შორის „ისტორიულად მყარია“.

გასულ წელს აშშ-სა და სომხეთს შორის პირველი ერთობლივი სამხედრო წვრთნები გაიმართა, რაც ორმხრივი თანამშრომლობის ახალ ეტაპად ფასდება. თუმცა, ფაშინიანს ივნისის არჩევნებზე შიდა პოლიტიკური ოპოზიციის, მათ შორის პრორუსული ძალების მხრიდან სერიოზული წინააღმდეგობა ელის.

ვაშინგტონი სომხეთთან ურთიერთობას უპირატესად ეკონომიკურ ჭრილში განიხილავს. რუბიოს თქმით, ეს თანამშრომლობა მიზნად ისახავს ორივე ქვეყნის ბიზნესის გაძლიერებას, რაც, მისივე განმარტებით, ნაციონალურ კავშირებს ყველაზე მყარად აბამს ერთმანეთს.