ინდოეთის პოლიტიკურ ისტორიაში ახალი ეპოქა დაიწყო. 1957 წლის შემდეგ პირველად, ქვეყანაში არ არსებობს არცერთი შტატი, რომელსაც კომუნისტური პარტია მართავს. კერალას შტატში მემარცხენე-დემოკრატიული ფრონტის (LDF) დამარცხებამ წერტილი დაუსვა მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივ დემოკრატიულ-კომუნისტურ ექსპერიმენტს.

თავისი გავლენის პიკზე, ინდოეთის კომუნისტური პარტიები აკონტროლებდნენ ტერიტორიებს დასავლეთ ბენგალიდან კერალამდე. მათი გავლენა ვრცელდებოდა 100 მილიონზე მეტ ადამიანზე, პროფკავშირების, სტუდენტური მოძრაობებისა და მკაცრად ორგანიზებული პარტიული ქსელების მეშვეობით.

გავლენის დაკარგვა

დასავლეთ ბენგალში მემარცხენეები 1977-დან 2011 წლამდე უწყვეტად იყვნენ ხელისუფლებაში, რაც მსოფლიო მასშტაბით არჩეული კომუნისტური ადმინისტრაციების ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელია. ტრიპურას შტატში კი მემარცხენეებმა 35 წელი იმეფეს, სანამ 2018 წელს პრემიერ-მინისტრ ნარენდრა مودის „ბჰარატია ჯანატა პარტიამ“ (BJP) არ დაამარცხა.

კომუნისტების პოლიტიკური წონა იმდენად დიდი იყო, რომ 2008 წელს მათ მოახერხეს მენმოჰან სინგის მთავრობისთვის მხარდაჭერის გამოცხადება და აშშ-თან დადებული ბირთვული ხელშეკრულების წინააღმდეგ პროტესტის ორგანიზება. იმ დროს პარლამენტის ქვედა პალატაში მათ 62 მანდატი ჰქონდათ.

რატომ ჩავარდა სისტემა?

პოლიტიკური ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ კომუნისტების დაცემა უკავშირდება ძველი პოლიტიკური ენის – კლასობრივი ბრძოლის – გაცვეთას. თანამედროვე ინდოეთში კლასობრივ იდენტობას ჩაენაცვლა რელიგიური ნაციონალიზმი და პოპულისტური რიტორიკა.

„ინდოეთის კომუნისტური პარტიები უფრო სოციალ-დემოკრატიულ ძალებად უნდა მივიჩნიოთ, ვიდრე კლასიკურ კომუნისტებად“, – აცხადებს ტორონტოს უნივერსიტეტის პროფესორი სანჯაი რუპარელია. მისი თქმით, პარტიებმა ვერ შეძლეს ადაპტაცია საბაზრო ეკონომიკასთან და კერძო ინვესტიციების მოზიდვის აუცილებლობასთან.

კომუნისტებმა დაკარგეს უფლებებისა და სოციალური გარანტიების მთავარი ხმის მიმცემის როლი. მათ ვერ შეძლეს თანამედროვე ეკონომიკასთან მორგება, რის გამოც იდეოლოგიური გაურკვევლობა გახდა მოძრაობის მთავარი პრობლემა.

კერალას მოდელი, რომელიც თავის დროზე განათლებისა და ჯანდაცვის სისტემით იყო ცნობილი, დღეს ფისკალური წნეხისა და ახალგაზრდებში უმუშევრობის გამო სერიოზული გამოწვევების წინაშეა. პარტიამ, რომელიც ოდესღაც კერძო საკუთრებას ეწინააღმდეგებოდა, ბოლო წლებში საჯარო-კერძო პარტნიორობის მოდელის დანერგვა დაიწყო.

მომავლის პერსპექტივა

მიუხედავად იმისა, რომ 1980-იან წლებში კომუნისტების მხარდაჭერა 6%-ს აღემატებოდა, დღეს ეს მაჩვენებელი 2%-ზე ნაკლებია. თუმცა, ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ პოლიტიკური მოძრაობისთვის „სიკვდილის განაჩენის გამოტანა“ ნაადრევია.

პარტიის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ მიმდინარეობს ორგანიზაციული გადაჯგუფება და „გადატვირთვა“. თუმცა, კითხვა რჩება: შეძლებენ თუ არა კომუნისტები, რომლებიც ტრადიციულად კლასობრივ სოლიდარობაზე საუბრობდნენ, თანამედროვე ინდოეთის რელიგიურ და კასტურ პოლიტიკურ ლაბირინთებში საკუთარი ადგილის პოვნას?