დუშანბედან როგუნის მიმართულებით გზა ტაჯიკეთის მთიან რელიეფზე გადის. დედაქალაქის სიმშვიდე მალევე იცვლება კლდოვან ფერდობებსა და ხეობებში მიმავალი გზით, სადაც მდინარე ვახში ლურჯი ძაფივით იკლაკნება. აქ არ შეხვდებით ტურისტულ ინფრასტრუქტურას; გზები დატვირთულია მძიმე ტექნიკით, რომელიც „საუკუნის პროექტის“ – როგუნის კაშხლის მშენებლობისკენ მიემართება.

ამბიციური პროექტი, რომლის ბიუჯეტი 5 მილიარდ დოლარს შეადგენს, ჯერ კიდევ 1970-იან წლებში დაიგეგმა. ტაჯიკეთის პრეზიდენტისთვის, ემომალი რახმონისთვის, ეს ობიექტი „სიცოცხლისა და სიკვდილის“ საკითხია. ქვეყანას, რომელიც წლების განმავლობაში ზამთრის მკაცრ პერიოდში ენერგოდეფიციტს ებრძოდა, კაშხალი ელექტროენერგიის სტაბილურ მიწოდებასა და ექსპორტის პოტენციალს ჰპირდება.

ინჟინერიული გამოწვევები

როგუნის სამშენებლო მოედანი ნამდვილ ქალაქს ჰგავს, რომელიც მთებსა და მდინარეს შორისაა გაჭედილი. მშენებლობა მიმდინარეობს უკიდურესად რთულ გეოგრაფიულ პირობებში. მუშები და მძიმე ტექნიკა მთის წიაღში ქმნიან გვირაბების, დერივაციული არხებისა და ჰიდროტექნიკური ნაგებობების რთულ ქსელს.

იტალიური კომპანია Webuild-ის ინჟინრები, რომლებიც პროექტს ზედამხედველობას უწევენ, აღნიშნავენ, რომ კაშხლის სიმაღლე 335 მეტრს მიაღწევს, რაც მას მსოფლიოში ერთ-ერთ უმაღლეს ნაგებობად აქცევს. მიწისქვეშა ელექტროსადგურში ექვსი მძლავრი ტურბინა განთავსდება, რომელთა ჯამური სიმძლავრე 3 600 მეგავატს შეადგენს.

„ჩვენ არ ვაშენებთ ბუნების საწინააღმდეგოდ, არამედ ვცდილობთ გავიგოთ მისი ძალა და უსაფრთხოდ გამოვიყენოთ ენერგია“, — აცხადებენ პროექტის მენეჯერები.

რეგიონული მნიშვნელობა

პროექტი მხოლოდ ენერგიის გამომუშავებას არ ემსახურება. ეს არის ტაჯიკეთის ფსონი საკუთარ გეოგრაფიაზე. თუმცა, ამ მასშტაბის ნაგებობა მოითხოვს არა მხოლოდ უზარმაზარ დაფინანსებას, არამედ რეგიონულ თანამშრომლობასაც. მდინარე ვახში და წყლის რესურსები, რომლებიც კაშხლის უკან გროვდება, საერთაშორისო მნიშვნელობისაა და ზემოქმედებას ახდენს ქვემოთ მდებარე ქვეყნებზე.

დღეს როგუნი ტაჯიკეთის ეროვნული იდენტობის ნაწილად იქცა. როდესაც დუშანბეს ქუჩებში საღამოს განათება ირთვება, ეს უკვე აღარ არის მხოლოდ ელექტროენერგია; ეს არის იმ შრომისა და რესურსის შედეგი, რომელიც მთებში, თვალუწვდენელი გვირაბების სიღრმეში იქმნება.