იუსუფ ალი დღეს მაღაზიის მფლობელია, თუმცა მისი ყოველდღიურობა მოგადიშუს ქუჩებში გატარებული წლების მძიმე მოგონებებითაა გაჯერებული. 34 წლის მამაკაცი იმ კონფლიქტის მონაწილე იყო, რომელმაც სომალი ათწლეულების განმავლობაში დააზიანა.

14 წლის იყო, როცა ქვეყანაში ისლამური სასამართლოების კავშირმა ძალაუფლება ხელში აიღო. 2006 წელს, ეთიოპიის ჯარების შეჭრამ და ამერიკული დრონების გამოყენებამ მოგადიშუში სიტუაცია რადიკალურად შეცვალა. იუსუფ ალი იხსენებს, რომ ომმა მისი ბავშვობა სამუდამოდ შეცვალა.

„ღამით თვითმფრინავების ზუზუნს ვისმენდი. მაშინ არ ვიცოდი, რომ ეს სათვალთვალო ფრენები იყო“, — ყვება ის. 2007 წლის გაზაფხულზე ბრძოლები გამწვავდა. იუსუფმა საკუთარი თვალით ნახა დანგრეული სახლები და თანატოლების ცხედრები. სწორედ ამ პერიოდში, რელიგიური მოწოდებების გავლენით, ის „მუკავამას“ (წინააღმდეგობის მოძრაობა) შეუერთდა.

16 წლის იუსუფს იარაღი მისცეს. „ქუჩა-ქუჩა, ფანჯრებიდან და კარებიდან ვესროდით ეთიოპიელებსა და მათ მოკავშირე სომალელ ჯარისკაცებს. ხშირად ვხედავდი, რომ მოწინააღმდეგე ჩემი ასაკის იყო. ვჩერდებოდი, მაგრამ შემდეგ ისევ ვაგრძელებდი. ეს იყო პრინციპი: ან მოკლავ, ან მოგკლავენ“, — ამბობს ის.

ომის დასრულების შემდეგ იუსუფმა სამხრეთ აფრიკას შეაფარა თავი, თუმცა ქსენოფობიური თავდასხმების გამო მოგადიშუს დაუბრუნდა. ქალაქი შეიცვალა, თუმცა პოლიტიკური არასტაბილურობა და „ალ-შაბაბის“ გავლენა კვლავ პრობლემად დარჩა.

იუსუფს არასდროს მიუღია ფსიქოლოგიური დახმარება. სომალიში ამ თემაზე საუბარი მიღებული არ არის. „ჩვენ პრობლემებს საკუთარ თავში ვინახავთ. ეს ჩვენი კულტურაა, რის გამოც ბევრი ადამიანი იტანჯება“, — აღნიშნავს ის.

უფლებადამცველები აფრთხილებენ, რომ პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა (PTSD) სომალელი ახალგაზრდებისთვის უდიდესი გამოწვევაა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, ქვეყანაში ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტების რაოდენობა კრიტიკულად დაბალია.

მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობა ცდილობს ყოფილი ბავშვი-ჯარისკაცების რეაბილიტაციას, რეკრუტირების პრობლემა რჩება. გაეროს მონაცემებით, 2021-2024 წლებში 2 800-ზე მეტი ასეთი შემთხვევა დაფიქსირდა.

იუსუფ ალი დღეს თავისი ოჯახით ცხოვრობს, თუმცა წარსული მას არ ასვენებს. ყოველი ლოცვა მეჩეთში მისთვის იმ ტრაგიკული მოვლენების შეხსენებაა, რომელთაგან სომალი ჯერ კიდევ ვერ თავისუფლდება.