სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი სირილ რამაფოსა საკუთარი პოლიტიკური მომავლის გადასარჩენად სამართლებრივ ბრძოლას იწყებს. ქვეყნის ლიდერმა კეიპტაუნის უმაღლეს სასამართლოში სარჩელი შეიტანა, რომლითაც პარლამენტის მიერ დამტკიცებული ანგარიშის გაუქმებას ითხოვს.

ეს დოკუმენტი, რომელიც დამოუკიდებელმა კომისიამ მოამზადა, რამაფოსას სერიოზულ გადაცდომებსა და კონსტიტუციის დარღვევაში ადანაშაულებს. პრეზიდენტის თქმით, კომისიამ არასწორად შეაფასა მის ხელთ არსებული ინფორმაცია და არასწორი ინტერპრეტაცია მისცა წაყენებულ ბრალდებებს.

რა არის „ფერმაგეიტი“?

სკანდალი, რომელსაც ადგილობრივი მედია „ფერმაგეიტს“ უწოდებს, 2020 წელს დაიწყო. გამოძიების თანახმად, პრეზიდენტის კერძო ფერმა „ფალა-ფალადან“, რომელიც ლიმპოპოს პროვინციაში მდებარეობს, დაახლოებით 580 000 აშშ დოლარი მოიპარეს. თანხა, როგორც ირკვევა, ავეჯში იყო დამალული.

სამხრეთ აფრიკაში უცხოური ვალუტის შენახვის მკაცრი წესები მოქმედებს. კანონმდებლობით, მსგავსი თანხები 30 დღის ვადაში ავტორიზებულ ბანკში უნდა განთავსდეს. რამაფოსა ამტკიცებს, რომ აღნიშნული თანხა ბიზნესის ფარგლებში კამეჩების რეალიზაციით მიღებული ლეგალური შემოსავალი იყო.

პოლიტიკური კრიზისი და იმპიჩმენტი

2022 წელს დამოუკიდებელმა პანელმა დაასკვნა, რომ პრეზიდენტმა შესაძლოა დაარღვია ფიცის ტექსტი და სამსახურებრივი უფლებამოსილება. ამ დასკვნის შემდეგ პარლამენტმა იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყებაზე უარი თქვა, თუმცა საკონსტიტუციო სასამართლომ ცოტა ხნის წინ დაადგინა, რომ პარლამენტის მაშინდელი გადაწყვეტილება არაკონსტიტუციური იყო.

ვითარება რადიკალურად შეიცვალა 2024 წლის არჩევნების შემდეგ. თუ ადრე რამაფოსას პარტიას, „აფრიკის ეროვნულ კონგრესს“ (ANC), უმრავლესობა ჰქონდა, ახლა პრეზიდენტი კოალიციურ მთავრობას ხელმძღვანელობს. პარლამენტის სპიკერმა უკვე შექმნა 31-წევრიანი კომიტეტი, რომელიც იმპიჩმენტის პროცესის მიზანშეწონილობას შეისწავლის.

სირილ რამაფოსას სარჩელი მიზნად ისახავს მთელი ამ საპარლამენტო პროცესის ანულირებას. პრეზიდენტი აცხადებს, რომ მსგავსი ნაბიჯის გადადგმა მისთვის იოლი არ ყოფილა, თუმცა მიიჩნევს, რომ ანგარიში სამართლებრივ საფუძვლებს მოკლებულია.