საზოგადოებაში მყარად დამკვიდრდა აზრი, რომ ხელოვნური ინტელექტი თეთრი საყელოების მქონე პროფესიებს ანადგურებს. ტექნოლოგიურ სექტორში განხორციელებული მასშტაბური გათავისუფლებები კი ხშირად სწორედ AI-ს გავლენით აიხსნება. თუმცა, ეკონომიკური კვლევები სულ სხვა სურათს ხატავს.

აშშ-ის შრომის სტატისტიკის ბიუროს მონაცემების ანალიზი აჩვენებს, რომ იმ სფეროებში, სადაც AI-ს გავლენა ყველაზე მაღალია, უმუშევრობის დონე რეალურად უფრო დაბალია, ვიდრე სხვა სექტორებში. არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ დასაქმებულები მასობრივად ტოვებენ თავიანთ პოზიციებს და ფიზიკური შრომისკენ ინაცვლებენ.

მითი „სამუშაო აპოკალიფსის“ შესახებ

ერიკა მაკენტარფერი, სტენფორდის ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევითი ინსტიტუტის მკვლევარი, აღნიშნავს, რომ ხელოვნური ინტელექტის გავლენა ამ ეტაპზე მცირეა. მისი თქმით, ტექნოლოგიური ინოვაციები ინდუსტრიებსა და პროფესიებს ყოველთვის გარკვეული დროის შემდეგ ცვლის. სანამ AI შრომის ბაზარს გარდაქმნის, მან ჯერ ბიზნეს მოდელები უნდა შეცვალოს.

აშშ-ის აღწერის მონაცემებით, კომპანიების მხოლოდ 20% იყენებს ხელოვნურ ინტელექტს ბიზნეს პროცესებში. ეს მონაცემი საუკეთესო პასუხია იმათთვის, ვინც მასობრივ დაუყოვნებლივ დისრუფციას ელოდება. დისრუფცია შესაძლოა მოხდეს, თუმცა ამ დროისთვის ის ჯერ კიდევ არ დამდგარა.

ახალგაზრდა თაობის გამოწვევები

მიუხედავად სტაბილური ბაზრისა, ახალგაზრდა კურსდამთავრებულებისთვის ვითარება რთულია. უმუშევრობის დონე 22-დან 25 წლამდე ასაკის პირებში დაახლოებით 5.6%-ს შეადგენს. გაურკვეველია, რამდენად არის ეს გამოწვეული AI-ით და რამდენად — მაკროეკონომიკური ფაქტორებით, როგორიცაა „დაბალი დაქირავების“ ტენდენცია პოსტ-კოვიდურ პერიოდში.

„ჩვენ ფაქტობრივად თვალებახვეულები მივფრინავთ“, — ამბობს ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი დევიდ დემინგი.

დემინგის კვლევები, რომელიც 2024 წლიდან მიმდინარეობს, აჩვენებს, რომ მუშახელის დაახლოებით 40% იყენებს გენერაციულ AI-ს, თუმცა ეს პროცესი სექტორების მიხედვით განსხვავდება. მიუხედავად იმისა, რომ პროდუქტიულობის გარკვეული ზრდა შეინიშნება, ეს ჯერ კიდევ არ არის ეკონომიკის შემძვრელი მასშტაბის ცვლილება.

რა გველის მომავალში?

ეკონომისტები თანხმდებიან, რომ ამ ეტაპზე აუცილებელია უკეთესი მონაცემების შეგროვება. არსებული ინსტრუმენტები არ იძლევა სრულყოფილ პასუხს კითხვაზე, ცვლის თუ არა AI ადამიანებს, თუ უბრალოდ მათ პროდუქტიულობას ზრდის. მანამ, სანამ მონაცემები არ გახდება უფრო დეტალური, წინასწარმეტყველებები მომავალი სამუშაო ადგილების შესახებ მხოლოდ სპეკულაციად დარჩება.