ნიუ-იორკის სასამართლოში უჩვეულო სარჩელი შევიდა, რომელიც კრიპტოვალუტის ბაზარზე საკუთრების უფლების განსაზღვრის ახალ გამოწვევას ქმნის. მოსარჩელეებმა — ფიზიკურმა პირმა და ორმა ვაიომინგურმა კომპანიამ — სასამართლოსგან 39 069 უმოქმედო ბიტკოინ საფულის საკუთრების აღიარება მოითხოვეს.

სარჩელის ავტორების მტკიცებით, აღნიშნული საფულეები „მიტოვებულ“ ქონებას წარმოადგენს. ისინი ამტკიცებენ, რომ აქტივები იპოვეს და ნიუ-იორკის პოლიციაში შესაბამისი წესით დაარეგისტრირეს. მათ სიაში მოხვდა როგორც ბიტკოინის შემქმნელის, სატოში ნაკამოტოსთან დაკავშირებული მისამართები, ისე Mt. Gox-ის ჰაკერული თავდასხმის დროს გამოყენებული საფულეები.

ტექნიკური ბარიერი და იურიდიული კითხვები

ექსპერტები ამ სარჩელს სკეპტიკურად უყურებენ. Castle Labs-ის წამყვანი ანალიტიკოსის განცხადებით, სასამართლოს გადაწყვეტილებაც კი, მოსარჩელეების სასარგებლოდ, ტექნიკურად შეუსრულებელი იქნება. ბიტკოინის ქსელს არ გააჩნია მექანიზმი, რომელიც კერძო გასაღების (private key) გარეშე სახსრების გადამისამართებას დაუშვებს.

გარდა ამისა, სარჩელი სტრუქტურულად ხარვეზიანია. მოსარჩელეებმა სამართლებრივი შეტყობინებები გაუგზავნეს Pay-to-Public-Key-Hash (P2PKH) ფორმატის მისამართებს, თუმცა ბიტკოინების უდიდესი ნაწილი Pay-to-Public-Key (P2PK) სკრიპტებშია დაცული. შედეგად, შეტყობინება რეალურ მფლობელებამდე ვერ მივა.

რას ნიშნავს „მიტოვებული“ ბიტკოინი?

ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ უმოქმედობა არ ნიშნავს მიტოვებას. საფულეების დიდი ნაწილი შესაძლოა ეკუთვნოდეს გარდაცვლილ პირებს, მათ, ვინც წვდომის გასაღები დაკარგა, ან უბრალოდ გრძელვადიან ინვესტორებს, რომლებიც აქტივებს არ ანაღდებენ.

„არცერთი ეს შემთხვევა არ წარმოადგენს კანონიერად მიტოვებულ ქონებას, რომლის მითვისებაც შესაძლებელია“, — აცხადებენ დარგის სპეციალისტები.

მონაცემთა ბაზა Bitbo-ს ინფორმაციით, ბოლო 10 წლის განმავლობაში დაახლოებით 3,5 მილიონი ბიტკოინი არ განძრეულა. ეს რიცხვი კიდევ უფრო იზრდება, თუ გავითვალისწინებთ 5-წლიან პერიოდს. ამ აქტივების ღირებულება ასობით მილიარდ დოლარს შეადგენს, თუმცა მათი უმეტესობა სამუდამოდ დაკარგულად ითვლება.

სასამართლო პროცესი ნათლად აჩვენებს, რამდენად რთულია კლასიკური საკუთრების სამართლის მორგება დეცენტრალიზებულ ტექნოლოგიებთან. მანამ, სანამ კერძო გასაღები კონფიდენციალური რჩება, ქსელში ფონდების გადაცემა შეუძლებელია, რაც მოსარჩელეების მოთხოვნას სამართლებრივად უსაფუძვლოს ხდის.