იაპონიის ცენტრალურმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების გადაწყვეტილება მიიღო. სამშაბათს გამოქვეყნებული მონაცემებით, საპროცენტო განაკვეთი 0.75%-დან 1%-მდე გაიზარდა. ეს არის უმაღლესი მაჩვენებელი 1995 წლის შემდეგ, რაც 2024 წელს დაწყებული პოლიტიკის ნორმალიზების პროცესის დაჩქარებაზე მიუთითებს.

გადაწყვეტილება ცენტრალური ბანკის საბჭოში ხმათა უმრავლესობით, 7-1-ზე პრინციპით იქნა მიღებული. ერთადერთი წევრი, რომელიც ცვლილებას ეწინააღმდეგებოდა, ტოიჩირო ასადა იყო — ის განაკვეთის 0.75%-ზე შენარჩუნებას უჭერდა მხარს.

რატომ გახდა საჭირო განაკვეთის ზრდა?

იაპონური იენის ისტორიული გაუფასურება ეკონომიკური პოლიტიკის ცვლილების მთავარი მამოძრავებელია. მიუხედავად იმისა, რომ მაისში ცენტრალურმა ბანკმა ვალუტის მხარდასაჭერად 73.5 მილიარდი დოლარის (11.7 ტრილიონი იენი) ინტერვენცია განახორციელა, იენის კურსი დოლართან მიმართებაში კვლავ 160-იან ნიშნულზე რჩება.

ექსპერტების აზრით, მხოლოდ ინტერვენციები ეფექტური არ არის. მონექს ჯგუფის ექსპერტის, ჯესპერ კოლის თქმით, „შინაგანი მონეტარული პოლიტიკის შეცვლის გარეშე ინტერვენცია ჰგავს მუხრუჭზე ფეხის დაჭერას მაშინ, როცა მეორე ფეხი მყარად გაზის პედალზე გაქვთ“.

ინფლაცია და საგარეო ფაქტორები

იაპონიაში ინფლაციური წნეხი იზრდება, რასაც ნაწილობრივ ირანში მიმდინარე ომის შედეგად გაძვირებული ნავთობი და ენერგორესურსები იწვევს. HSBC-ის მთავარი აზიელი ეკონომისტის, ფრედერიკ ნოიმანის განცხადებით, ბანკის მმართველმა კაზუო უედამ ჯერ კიდევ თვის დასაწყისში მიანიშნა, რომ ნავთობის ფასების ზრდა ინფლაციურ რისკებს ზრდის.

მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური მონაცემებით აპრილში ინფლაცია 1.4%-მდე შემცირდა, რაც ცენტრალური ბანკის 2%-იან მიზნობრივ მაჩვენებელზე დაბალია, ანალიტიკოსები განმარტავენ, რომ ეს ციფრი ხელოვნურად არის დაწეული მთავრობის მიერ გატარებული სუბსიდიების, მათ შორის ბენზინზე გადასახადის მოხსნისა და განათლების სფეროში დახმარებების შედეგად.

იაპონიის პრემიერ-მინისტრის, სანაე ტაკაიჩის ადმინისტრაცია იძულებულია, დამატებითი საბიუჯეტო რესურსებით, კერძოდ 3 ტრილიონი იენით, დაიცვას შინამეურნეობები ენერგომატარებლების გაძვირებისგან. თუმცა, იენის სისუსტე კვლავ ზრდის იმპორტირებულ ინფლაციას, რაც მთავრობის ფინანსებზე ზეწოლას ახდენს.