იაპონიის ცენტრალურმა ბანკმა (BOJ) მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების კურსი შეინარჩუნა და საპროცენტო განაკვეთი 1%-მდე გაზარდა. ეს ნაბიჯი 1995 წლის შემდეგ უმაღლეს ნიშნულს წარმოადგენს და ასახავს ქვეყნის ეკონომიკურ ცვლილებებს გლობალური ენერგეტიკული კრიზისის ფონზე.

რატომ გახდა ცვლილება აუცილებელი?

იაპონია, რომელიც ენერგორესურსების იმპორტზეა დამოკიდებული, ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე საომარი მოქმედებების გამო გაძვირებული ნავთობისა და გაზის პირისპირ აღმოჩნდა. ენერგომატარებლების ფასების ზრდამ ქვეყანაში ინფლაციური წნეხი გააძლიერა, რაც აიძულებს მარეგულირებელს, უარი თქვას ათწლეულების განმავლობაში შენარჩუნებულ თითქმის ნულოვან განაკვეთებზე.

ეკონომიკური ექსპერტის, იესპერ კოლის განცხადებით, იაპონია ათწლიანი დეფლაციის შემდეგ ახალ, ინფლაციურ ციკლში შევიდა. მისი თქმით, კრიზისული მართვის რეჟიმი და სუპერ-დაბალი განაკვეთები აღარ არის ეფექტური, ამიტომ ბანკი ნორმალური მონეტარული პოლიტიკის აღდგენას ცდილობს.

ეკონომიკური კონტექსტი

1990-იანი წლების ფინანსური კრახის შემდეგ, იაპონია აგრესიულად ამცირებდა განაკვეთებს, რათა უძრავი ქონებისა და აქციების ბაზრის კოლაფსის შედეგები დაეძლია. შედეგად, ორი ათწლეულის განმავლობაში იაპონიაში განაკვეთები ნულის ფარგლებში მერყეობდა.

თუმცა, სიტუაცია შეიცვალა. მიმდინარე წლის მაისში საბითუმო ფასები წლიურ ჭრილში 6%-ით გაიზარდა, რაც ბოლო სამი წლის განმავლობაში ყველაზე სწრაფი ტემპია. მიუხედავად ამისა, საერთო ინფლაციის მაჩვენებელი აპრილის მონაცემებით 1.4%-ს შეადგენს, რაც კვლავ ჩამორჩება ბანკის 2%-იან სამიზნე ნიშნულს.

გამოწვევები და მოლოდინები

ცენტრალური ბანკის მმართველმა, კაზუო უედამ, რომელიც ამჟამად სამედიცინო მიზეზების გამო სამსახურში არ იმყოფება, არაერთხელ აღნიშნა, რომ ფასების ზრდის რისკები ეკონომიკურ აქტივობაზე უარყოფით გავლენას აღემატება. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ იაპონია განაკვეთების შემდგომ ზრდას არ გამორიცხავს.

პრემიერ-მინისტრი სანაე ტაკაიჩი, რომელიც ტრადიციულად საბიუჯეტო ხარჯების ზრდის მომხრეა, ამჯერად ცენტრალური ბანკის გადაწყვეტილებას საჯაროდ არ დაპირისპირებია. ბაზრები ამ ნაბიჯს ასევე განიხილავენ, როგორც იენის კურსის სტაბილიზაციის მცდელობას, რომელიც დოლართან და ევროსთან მიმართებაში სუსტ პოზიციებზეა.

მიუხედავად ამ ზრდისა, იაპონიის საპროცენტო განაკვეთი კვლავ დაბალი რჩება აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის მაჩვენებლებთან შედარებით, სადაც ის 3%-ს აღემატება. თუმცა, ანალიტიკოსები ამას გლობალური ფინანსური სისტემის „ნელ გადაწყობად“ აფასებენ.