ებოლას ვირუსის იშვიათი და მომაკვდინებელი შტამის — Bundibugyo-ს წინააღმდეგ სამი ახალი ვაქცინის შემუშავება მიმდინარეობს. ეპიდემია, რომელიც თავდაპირველად კონფლიქტურ ზონაში გამოვლინდა, უკვე 250-მდე ადამიანის სიცოცხლეს ემსხვერპლა. ექსპერტები შიშობენ, რომ არსებული ვითარება შესაძლოა 2014-2016 წლების დასავლეთ აფრიკის კრიზისის მასშტაბებს გაუტოლდეს.

გლობალური ძალისხმევა ვაქცინაციისთვის

საერთაშორისო ორგანიზაცია IAVI, ოქსფორდის უნივერსიტეტი და ფარმაცევტული კომპანია Moderna პარალელურ რეჟიმში მუშაობენ. ვაქცინების დაფინანსებას „ეპიდემიური მზადყოფნის ინოვაციების კოალიცია“ (Cepi) უზრუნველყოფს. ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, რიჩარდ ჰეტჩეტი აცხადებს, რომ „თითოეულ დღეს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს“.

ტექნოლოგიური მიდგომები

მიუხედავად იმისა, რომ მიზანი ერთიანია — იმუნური სისტემის მომზადება Bundibugyo-ს გლიკოპროტეინის ამოსაცნობად — გუნდები სხვადასხვა მეთოდს იყენებენ:

  • IAVI: იყენებს მოდიფიცირებულ, უვნებელ ვირუსს, რომელიც იმუნიტეტს „ავარჯიშებს“.
  • Moderna: იყენებს mRNA ტექნოლოგიას, რომელმაც თავი კოვიდ-პანდემიის დროს გამოიჩინა.
  • ოქსფორდის უნივერსიტეტი: საკუთარ ტექნოლოგიურ პლატფორმას ავითარებს, რომელიც კლინიკურ კვლევებამდე 2-3 თვეში უნდა მივიდეს.

„ჩვენ ვიმოქმედებთ სასწრაფოდ და მეცნიერული სიმკაცრით, რათა მხარი დავუჭიროთ პასუხს და ვაქცინა მივაწოდოთ იმ თემებს, ვისაც ეს ყველაზე მეტად სჭირდება“, — აცხადებს Moderna-ს აღმასრულებელი დირექტორი სტეფან ბანსელი.

რატომ არის ეს შტამი სახიფათო?

ებოლას ექვსი ცნობილი სახეობა არსებობს, თუმცა მათგან მხოლოდ სამი იწვევს ეპიდემიებს. Bundibugyo-ს შტამი, რომელიც ამჟამად კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და უგანდაში ვრცელდება, შედარებით იშვიათია და მის წინააღმდეგ დამტკიცებული ვაქცინა ჯერ არ არსებობს. ექიმები საგანგაშოს უწოდებენ ინფიცირების შემთხვევების ზრდის ტემპს, რომელიც მანამდე არასდროს დაფიქსირებულა.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის დირექტორი ტედროს ადჰანომ გებრეიესუსი აღნიშნავს, რომ ვაქცინის შექმნა არა მხოლოდ მიმდინარე ეპიდემიის კონტროლის, არამედ მომავალი საფრთხეებისთვის მზადყოფნის აუცილებელი პირობაა.