30 შედეგი · "მეცნიერება"
შავი ჭირი 5500 წლის წინ: აღმოჩენა, რომელმაც ისტორია შეცვალა
ახალმა კვლევამ დაამტკიცა, რომ შავი ჭირი 5500 წლის წინ, სოფლის მეურნეობის განვითარებამდე გაცილებით ადრე, უკვე კლავდა ადამიანებს. აღმოჩენა ციმბირში, ბაიკალის ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე გაკეთდა.
კალიფორნიის რღვევები კრიტიკულ ზღვარზეა: მეცნიერებმა „მიწისძვრის კარიბჭე“ აღმოაჩინეს
კალიფორნიაში, კახონის უღელტეხილზე, მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ე.წ. „მიწისძვრის კარიბჭე“. კვლევის თანახმად, რეგიონში დაგროვილი ტექტონიკური სტრესი ისტორიულ მაქსიმუმზეა, რაც ერთდროულად რამდენიმე რღვევის გააქტიურების საფრთხეს ქმნის.
სოციალური ქსელების აკრძალვა 16 წლამდე: რა მეცნიერული მტკიცებულებები არსებობს
მსოფლიოში აქტიურად განიხილება 16 წლამდე ასაკის მოზარდებისთვის სოციალური ქსელების შეზღუდვა. BBC Inside Science-ის ექსპერტები აანალიზებენ, თუ რა კვლევებს ეყრდნობა ეს ინიციატივა და რა რჩება კვლავ შესასწავლი.
ალცჰაიმერის სამკურნალოდ: სპილენძზე დაფუძნებულმა პრეპარატმა მეხსიერება აღადგინა
მონაშის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა ალცჰაიმერის დაავადების ახალი თერაპიული გზა იპოვეს. სპილენძზე დაფუძნებული პრეპარატი Cu(ATSM) ტვინში მავნე ცილების დაგროვებას 42%-ით ამცირებს და კოგნიტურ ფუნქციებს აუმჯობესებს.
ბნელი მატერიის ახალი ძიება და კენიის მზის ენერგიის რევოლუცია
მეცნიერები ბნელი მატერიის კვლევისას წარმოქმნილ დაბრკოლებებს ახალი ტექნოლოგიებით პასუხობენ, კენიაში კი მზის ენერგია ეკონომიკური ზრდის მთავარი მამოძრავებელი ხდება.
რამდენი გადანაწილება სჭირდება კარტის დასტას სრულფასოვანი არევისთვის?
კარტის არევის მათემატიკური მოდელი განახლდა: მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ არაზუსტი გადანაწილებისას დასტა 14 მცდელობის შემდეგ ხდება სრულიად შემთხვევითი. აღმოჩენა ხსნის 26-წლიან მათემატიკურ თავსატეხს.
თირკმლის ფარული მექანიზმი: მეცნიერებმა წყლის ბალანსის ახალი სისტემა აღმოაჩინეს
Mayo Clinic-ის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ თირკმელს წყლის რეგულირებისთვის ვაზოპრესინისგან დამოუკიდებელი, საიდუმლო მექანიზმი გააჩნია. ეს აღმოჩენა პოლიკისტოზური დაავადების მქონე პაციენტებისთვის იმედისმომცემია.
8 გავრცელებული საკვები დანამატი, რომლებიც გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს იწვევს
ახალი მასშტაბური კვლევის თანახმად, რვა გავრცელებულმა საკვებმა დანამატმა შესაძლოა გაზარდოს არტერიული წნევისა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკი. რა უნდა ვიცოდეთ პროდუქტების არჩევისას?
სამყარო, როგორც მეხსიერება: რევოლუციური თეორია ფიზიკაში
ფიზიკოსები გვთავაზობენ კვანტური მეხსიერების მატრიცის (QMM) კონცეფციას. თეორია ამტკიცებს, რომ სივრცე-დრო არამხოლოდ ვითარდება, არამედ იმახსოვრებს ყველა მოვლენას, რაც სამყაროს ფუნდამენტურ საიდუმლოებებს ხსნის.
სოლარული გეოინჟინერია: კლიმატის გადარჩენის რთული გამოწვევები
გეოინჟინერია ხშირად განიხილება, როგორც კლიმატური კატასტროფის დროს გამოსაყენებელი 'ავარიული მუხრუჭი'. თუმცა, MIT-ის კვლევა აჩვენებს, რომ ატმოსფეროში ნაწილაკების გაფრქვევა გაცილებით რთული და გაუაზრებელი პროცესია.
ბნელი მატერიის ძიება: რატომ ჩიხში აღმოჩნდნენ მეცნიერები?
ბნელი მატერიის საძიებო ექსპერიმენტები ახალ დაბრკოლებას, ე.წ. „ნეიტრინოს ნისლს“ აწყდება. მეცნიერები სამყაროს უხილავი შემადგენლის გამოსავლენად ძიების ახალ სტრატეგიებზე გადადიან.
მარნეულში პურის წარმოშობის კვალს ეძებენ: არქეოლოგიური გათხრები იმირში
მარნეულის სოფელ იმირში, გადაჭრილ გორაზე არქეოლოგიური გათხრები გრძელდება. საერთაშორისო ექსპედიცია პურის ხორბლის წარმოშობის უძველეს კვალს იკვლევს, რაც საქართველოს მსოფლიო ისტორიაში განსაკუთრებულ ადგილს უმკვიდრებს.
Occlupanida: პურის პარკის დამცავი პლასტმასის ტაქსონომია
პურის პარკების დამცავი პლასტმასის ეტიკეტები, რომლებსაც ყოველდღიურად ვყრით, მეცნიერული კვლევის საგანი გახდა. გაეცანით Occlupanida-ს კლასიფიკაციას და მის თავისებურებებს.
მეცნიერებმა ძუძუმწოვრებში რეგენერაციის ფარული მექანიზმი აღმოაჩინეს
ტეხასის ვეტერინარული მედიცინის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ძუძუმწოვრებში რეგენერაციის უნარი სრულად დაკარგული არ არის. ახალი ორეტაპიანი მეთოდით შესაძლებელი გახდა ძვლებისა და სახსრების აღდგენა ნაწიბურების გარეშე.
გადაშენების პირას მყოფი ვაკიტა: ციფრული უკვდავება ტექნოლოგიების დახმარებით
ვაკიტა, რომელიც მხოლოდ მექსიკის ყურეში ბინადრობს, გადაშენების პირასაა. მეცნიერებმა მისი ანატომიური მონაცემების ციფრული არქივი შექმნეს, რაც სახეობის გადარჩენასა და კვლევას შეუწყობს ხელს.
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ობობა, რომელიც პარაზიტულ სოკოს ბაძავს
ეკვადორის ამაზონის ტყეში მეცნიერებმა ობობის უნიკალური სახეობა აღმოაჩინეს. ის პარაზიტული სოკოს გარეგნობას ირგებს, რათა მტაცებლებისთვის შეუმჩნეველი დარჩეს. ეს ბუნებაში მიმიკრიის იშვიათი და საინტერესო მაგალითია.
რატომ არის კოლეგასთან საუბარი უკეთესი, ვიდრე მარტო ფიქრი
კვლევები ადასტურებს, რომ აზროვნება სოციალური პროცესია. რატომ ვკარგავთ პროდუქტიულობას დისტანციური მუშაობით და რატომ არის კოლეგა თქვენი კოგნიტური ინფრასტრუქტურა.
საკვების „ბნელი მატერია“: მეცნიერები ამბობენ, რომ პროდუქტების უმეტესობა საიდუმლოა
თანამედროვე მეცნიერება მხოლოდ 150-მდე საკვებ ნივთიერებას იცნობს, მაშინ როცა ჩვენს თეფშებზე 26 000-ზე მეტი ქიმიური ნაერთია. რატომ რჩება კვების რაციონი „ბნელ მატერიად“ და როგორ იცვლება ჩვენი მიდგომა ჯანმრთელობისადმი?
ზეგამტარობის გარღვევა: ტექნოლოგია, რომელიც ენერგოეფექტურობას შეცვლის
ჩალმერსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ზეგამტარობის შენარჩუნების ახალი გზა იპოვეს. აღმოჩენა შესაძლოა გახდეს გასაღები ულტრაეფექტური ელექტრონიკისა და ენერგოსისტემების შექმნისთვის.
ამერიკული მეცნიერება ქაოსშია: რატომ წყდება ათასობით სამეცნიერო პროექტი
აშშ-ში სამეცნიერო სფერო ღრმა კრიზისშია. ბიუჯეტის შემცირებამ, პოლიტიკურმა ცენზურამ და მასობრივმა გათავისუფლებებმა ათასობით კვლევითი პროექტი გააჩერა. მეცნიერები ამბობენ, რომ სისტემური ნდობა განადგურებულია.
Ozempic-ი და Wegovy: წონის კლების პრეპარატები ძალადობრივი ქცევის შემცირებას უკავშირდება
პოპულარული დიაბეტისა და წონის კლების პრეპარატები, შესაძლოა, ფსიქოლოგიურ ეფექტებსაც იწვევდეს. ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ მათი მომხმარებლები ძალადობრივი მიდრეკილებების შემცირებას ავლენენ.
ახალი პლაზმური მეთოდი უფრო მძლავრი და პატარა ჩიპების შექმნას უწყობს ხელს
კომპიუტერული ჩიპების მინიატურიზაცია ახალ ეტაპზე გადადის. პრინსტონის პლაზმის ფიზიკის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეიმუშავეს ტექნოლოგია, რომელიც ატომების დონეზე მანიპულაციას უზრუნველყოფს.
პლასტმასის გავრცელებული ქიმიური ნივთიერება შფოთვას იწვევს
მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ პლასტმასის წარმოებაში ფართოდ გამოყენებადი ნივთიერება DEHP ორგანიზმში მოხვედრისას ზრდასრულ ასაკში შფოთვითი აშლილობის განვითარებას უწყობს ხელს.
ატმოსფეროს ჰაკერები: მზად არის თუ არა კაცობრიობა გეოინჟინერიისთვის?
კლიმატის ცვლილების შესაჩერებლად მეცნიერები სტრატოსფეროში სპეციალური ნივთიერებების გაფრქვევის იდეას განიხილავენ. რამდენად რეალურია ეს გეგმა და რა საფრთხეებს მალავს პლანეტის ხელოვნური გაგრილება?
თბილისის მერია სტუდენტთა დაფინანსების პროგრამას ცვლის
თბილისის მერია სტუდენტთა მხარდაჭერის პროგრამას აფართოებს. შემოდგომიდან მაგისტრანტების სტიპენდია იზრდება, ახალგაზრდა მკვლევრებისთვის კი სპეციალური საგრანტო პროგრამა ამოქმედდება.
სტოუნჰენჯის წინაპარი: არქეოლოგებმა 5000 წლის წინანდელი ნაგებობა იპოვეს
არქეოლოგებმა ბულფორდში აღმოაჩინეს 5000 წლის წინანდელი ნაგებობა, რომელიც სტოუნჰენჯის წინამორბედი შეიძლება იყოს. ხის ბოძების ორიგინალური განლაგება ასტრონომიულ სიზუსტეს ადასტურებს.
აშშ წყნარი ოკეანის სენსორებს ანეიტრალებს: კვლევები საფრთხეშია
აშშ-მა ოკეანეში განთავსებული სენსორების ქსელის დემონტაჟი დაიწყო, რამაც კანადელ მეცნიერებს შორის სერიოზული შეშფოთება გამოიწვია. გადაწყვეტილება ელ-ნინიოს მოახლოების ფონზე მიიღეს.
თანაცხოვრება და ბაქტერიები: რას ვუზიარებთ ერთმანეთს?
ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ადამიანები, რომლებიც ერთ ჭერქვეშ ცხოვრობენ, ერთმანეთთან მიკრობიომის მეოთხედს იზიარებენ. უნდა გვეშინოდეს თუ არა ამ ბაქტერიული გაცვლის და რა გავლენას ახდენს ის ჯანმრთელობაზე?
მეცნიერებმა „მარადიულ ქიმიკატებში“ დაუცველი ადგილი იპოვეს
PFAS-ის ჯგუფის ქიმიკატები გარემოში ათწლეულების განმავლობაში რჩება. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ულტრაიისფერი სინათლისა და წყალბადის რადიკალების მეშვეობით მათი დაშლა შესაძლებელია.
მეცნიერებმა ფრინველთა გუნდების მოძრაობის საიდუმლო ამოხსნეს
დრეზდენის მეცნიერებმა შეიმუშავეს თეორია, რომელიც ხსნის, რატომ არ ემორჩილება ფრინველთა გუნდების მოძრაობა ნიუტონის მესამე კანონს. კვლევა, რომელიც Nature Physics-ში გამოქვეყნდა, ახალ გზებს ხსნის რთული სისტემების სიმულაციისთვის.