დიდ ბრიტანეთში ახალგაზრდების დასაქმების კრიზისი მწვავდება. ყოფილი მინისტრის, ალან მილბერნის მიერ მომზადებული მასშტაბური ანგარიშის მიხედვით, თუ სასწრაფო ზომები არ იქნება მიღებული, მომდევნო ხუთ წელიწადში ყოველი მეექვსე ახალგაზრდა განათლების, სამსახურისა და პროფესიული მომზადების მიღმა აღმოჩნდება.

„დაკარგული თაობის“ რისკი

ანგარიშში საუბარია „დაკარგული თაობის“ საფრთხეზე. პროგნოზების თანახმად, 16-დან 24 წლამდე ასაკის იმ პირთა რაოდენობა, რომლებიც არ სწავლობენ და არ მუშაობენ (ე.წ. NEET კატეგორია), 2031 წლისთვის 1.25 მილიონამდე გაიზრდება.

„ჩვენი სისტემები, იქნება ეს განათლება, ჯანდაცვა თუ სოციალური უზრუნველყოფა, მიზნისთვის აღარ ვარგა“, – აცხადებს მილბერნი. მისი თქმით, ახალგაზრდებისთვის კარიერული წინსვლის პირველი საფეხური იმდენად შევიწროვდა, რომ ბევრისთვის მიუღწეველი გახდა.

მომუშავე სისტემის კრახი

არსებული ოფიციალური მონაცემებით, 2025 წლის ბოლო კვარტალში ბრიტანეთში 957 000 ახალგაზრდა იყო NEET კატეგორიაში, რაც ამ ასაკობრივი ჯგუფის დაახლოებით 12%-ს შეადგენს. უმუშევრობის დონე 16-დან 24 წლამდე ახალგაზრდებში 16.2%-ია, რაც 2014 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.

ანგარიშის ავტორი ხაზს უსვამს, რომ პრობლემა თავად ახალგაზრდებში არ არის. გამოკითხულთა 84% აცხადებს, რომ მუშაობის ან სწავლის სურვილი აქვს, თუმცა სისტემა მათ ხელს არ უწყობს. ამჟამად სახელმწიფო ახალგაზრდების სოციალურ დახმარებაზე 25-ჯერ მეტს ხარჯავს, ვიდრე მათი დასაქმების ხელშეწყობაზე.

პერსონალური ისტორიები

კრიზისის სიმძაფრეს კარგად აჩვენებს რეალური მაგალითები. 24 წლის ზაინამ, რომელსაც ჯანმრთელობის პრობლემები აქვს, 200-ზე მეტ ვაკანსიაზე გააგზავნა განაცხადი, თუმცა პასუხი არსაიდან მიუღია. მსგავს მდგომარეობაშია 23 წლის ლუკიც, რომელმაც 400-ზე მეტი მცდელობის მიუხედავად, დასაქმება ვერ შეძლო.

„ეს დამამცირებელია. გაქვს ცოდნა, გაქვს უნარები და მხოლოდ შანსს ელოდები, რომ ეს პრაქტიკაში გამოიყენო“, – ამბობს ლუკი. მეორე მხრივ, არსებობენ წარმატების მაგალითებიც, როგორიცაა რაკი, რომელმაც მენტორობისა და მხარდაჭერის წყალობით, მიმტანობიდან მენეჯერობამდე მიაღწია.

სამომავლო პერსპექტივა

ბრიტანეთის მთავრობა აცხადებს, რომ უკვე ატარებს რეფორმებს, მათ შორის, კომპანიებისთვის ახალგაზრდების დაქირავების სტიმულირებას და შეგირდობის (apprenticeship) პროგრამების გაფართოებას. თუმცა, ოპოზიცია და კერძო სექტორი მიიჩნევს, რომ ეს ნაბიჯები არასაკმარისია და პრობლემას ფუნდამენტურად არ ჭრის.