აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა კაბინეტის სხდომაზე მკაცრი გაფრთხილება გაავრცელა, რომელიც პირდაპირ უკავშირდება ჰორმუზის სრუტეზე კონტროლის საკითხს. ტრამპმა განაცხადა, რომ თუ ომანი ირანთან ერთად ამ სტრატეგიული საზღვაო გზის მართვას შეეცდება, აშშ მათ წინააღმდეგ სამხედრო ძალას გამოიყენებს.

„არავინ აკონტროლებს მას. ეს საერთაშორისო წყლებია. ომანი მოიქცევა ისე, როგორც ყველა დანარჩენი, ან ჩვენ მათ დავბომბავთ“, — განაცხადა ტრამპმა. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად გავრცელდა ვარაუდი, თითქოს პრეზიდენტს შეეშალა და ირანის ნაცვლად ომანი ახსენა, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა მოგვიანებით ოფიციალურად დაადასტურა ეს ციტატა და ჩანაწერი სოციალურ ქსელში გაავრცელა.

კონფლიქტის ფონი

ჰორმუზის სრუტე გლობალური ენერგორესურსების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი არტერიაა, რომელზეც მსოფლიო ნავთობტრაფიკის 20%-ზე მეტი გადის. თებერვალში აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე თავდასხმის შემდეგ, თეირანმა სრუტე ჩაკეტა და მასზე სუვერენიტეტის დამყარება სცადა.

ირანის სახელმწიფო მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ირანი და ომანი მემორანდუმის ფარგლებში სრუტის ერთობლივ მართვას გეგმავდნენ. თუმცა, ტრამპის ადმინისტრაციამ ეს ცნობები „სრულ ფაბრიკაციად“ შეაფასა. ომანი, რომელიც ტრადიციულად ნეიტრალიტეტს ინარჩუნებს, ამ დრომდე ოფიციალურად არ გამოხმაურებია ირანთან ერთობლივი კონტროლის იდეას.

კრიტიკა და დიპლომატიური რეაქციები

ტრამპის განცხადებამ უფლებადამცველი ორგანიზაციების აღშფოთება გამოიწვია. DAWN-ის წარმომადგენელმა რაედ ჯარარმა პრეზიდენტის რიტორიკა „მაფიის ბოსის“ ქცევას შეადარა. მისი თქმით, გაეროს ქარტია კრძალავს ნებისმიერი სახელმწიფოს წინააღმდეგ ძალის გამოყენების მუქარას, რაც აშშ-ისთვისაც სავალდებულოა.

გარდა ამისა, კაბინეტის სხდომაზე ტრამპმა კიდევ ერთხელ მოუწოდა არაბულ ქვეყნებს, მათ შორის საუდის არაბეთსა და კატარს, დაამყარონ ოფიციალური დიპლომატიური ურთიერთობები ისრაელთან. პრეზიდენტმა პირდაპირ მიანიშნა, რომ თუ ეს ქვეყნები აბრაამის შეთანხმებების მსგავსად ისრაელთან არ გააფორმებენ ხელშეკრულებებს, აშშ-მა შესაძლოა მათთან მოლაპარაკებები შეწყვიტოს.

„მე არ ვარ დარწმუნებული, უნდა დავდოთ თუ არა გარიგება, თუ ისინი ხელს არ მოაწერენ“, — განაცხადა ტრამპმა.

ომანი, რომელიც აშშ-ის მოკავშირე 200 წელზე მეტია, აქამდე ირანსა და ვაშინგტონს შორის შუამავლის როლს ასრულებდა. თუმცა, მიმდინარე დაძაბულობის ფონზე, ტრამპის „საბრძოლო დიპლომატია“ ურთიერთობების გადახედვის საფრთხეს აჩენს.