ამერიკულმა ტექნოლოგიურმა კომპანიამ Anthropic-მა მოულოდნელად შეაჩერა თავისი უახლესი ხელოვნური ინტელექტის მოდელების, Fable 5-ისა და Mythos 5-ის მუშაობა. გადაწყვეტილება აშშ-ის ვაჭრობის დეპარტამენტის მიერ გაგზავნილმა დირექტივამ გამოიწვია, რომელმაც კომპანიას აუკრძალა მოდელებზე წვდომა არამერიკელი თანამშრომლებისთვის.

ოფიციალურ მიზეზად „ეროვნული უსაფრთხოების რისკები“ დასახელდა. Anthropic-ის განცხადებით, დირექტივა შესაძლოა უკავშირდებოდეს მოდელების უსაფრთხოების ბარიერების (guardrails) გვერდის ავლის მცდელობას, თუმცა დოკუმენტი, რომელიც საჯარო არ არის, კონკრეტულ დეტალებს არ შეიცავს.

პოლიტიკური მოტივები თუ ტექნიკური ხარვეზი?

დამოუკიდებელი კიბერუსაფრთხოების ექსპერტები, მათ შორის Luta Security-ს დამფუძნებელი ქეით მუსური, მიიჩნევენ, რომ მთავრობის რეაქცია გადაჭარბებულია. მუსურის განმარტებით, იმ ე.წ. „გვერდის ავლის“ მეთოდი, რომელიც Amazon-ის მკვლევრებმა აღწერეს, რეალურად არ წარმოადგენს საფრთხეს, რომელიც ექსპორტის კონტროლის მსგავს მკაცრ ზომებს საჭიროებდეს.

„აღწერილი ქცევის გამოსწორება შეუძლებელია და ნებისმიერი მცდელობა მხოლოდ დაასუსტებს მოდელს თავდაცვის კუთხით“, — აცხადებს მუსური.

ექსპერტთა ჯგუფმა უკვე მოუწოდა დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციას, გააუქმოს ეს შეზღუდვა. მათი თქმით, მოწინავე კიბერუსაფრთხოების ინსტრუმენტებზე წვდომის შეზღუდვა აშშ-ის ქსელური თავდაცვის შესაძლებლობებს აზიანებს.

პრეცედენტი ტექნოლოგიურ ინდუსტრიაში

ანალიტიკოსი ჯასტინ ჰენდრიქსი აღნიშნავს, რომ ეს ნაბიჯი საერთაშორისო დონეზე აჩენს კითხვებს ამერიკული AI პროდუქტების სანდოობაზე. არსებობს ვარაუდი, რომ მთავრობის ქმედება უფრო პოლიტიკურ უთანხმოებას უკავშირდება, ვიდრე რეალურ ტექნიკურ რისკს.

მთავრობის მხრიდან მსგავსი ცალმხრივი და სასამართლოს გარეშე განხორციელებული ჩარევა ტექნოლოგიურ სექტორში შიშს ნერგავს. სექტორის წარმომადგენლები შიშობენ, რომ ეს ქმედება აყალიბებს პრეცედენტს, როდესაც მთავრობას შეუძლია ნებისმიერი კომპანია აიძულოს, გათიშოს საკუთარი პროდუქტი პირადი ან პოლიტიკური მოტივებით.

ამ დრომდე აშშ-ის ადმინისტრაციას არ განუმარტავს, თუ რატომ გახდა საჭირო ექსპორტის კონტროლის ასეთი მკაცრი მექანიზმის ამოქმედება. კომპანიები კი ახლა იმ რეალობის წინაშე დგანან, სადაც მთავრობის დირექტივას დაუმორჩილებლობა პროდუქტის სრულ გათიშვას ნიშნავს.