აკრძალული წიგნების ბიბლიოთეკა ჭკვიან ნათურაში: კიბერპანკ პროექტი

თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარებამ შესაძლებელი გახადა ისეთი მოწყობილობების გადაკეთება, რომელთა დანიშნულება თავდაპირველად მხოლოდ განათება იყო. ერთ-ერთმა ენთუზიასტმა გადაწყვიტა, Wi-Fi სმარტ-ნათურა „აკრძალული წიგნების ბიბლიოთეკად“ ექცია. იდეა მარტივია: ნათურა ავრცელებს ღია Wi-Fi წვდომის წერტილს და ვებ-სერვერს, სადაც ნებისმიერ მსურველს შეუძლია აკრძალული ტექსტების ჩამოტვირთვა.

პროექტის ავტორი შთაგონებული იყო ბენ ბრაუნის მოთხრობით „ბიბლიოთეკა“, რომელიც ციფრულ არქივებს ეხება. მისი ჩანაფიქრით, ასეთი მოწყობილობები შეიძლება განთავსდეს საზოგადოებრივ ადგილებში, სადაც ცენზურის გამო ინფორმაციაზე წვდომა შეზღუდულია. ვინაიდან ნათურა ჩვეულებრივი საყოფაცხოვრებო ნივთია, ის ეჭვს არ იწვევს და მარტივად შეიძლება იქცეს „ციფრულ საიდუმლო საცავად“.

ტექნიკური მხარე და გამოწვევები

პროექტისთვის ავტორმა Tasmota-ს პროგრამული უზრუნველყოფა განიხილა, რომელიც მოწყობილობების ღრუბლოვანი სერვისებისგან გათავისუფლების საშუალებას იძლევა. თუმცა, აღმოჩნდა, რომ ნათურის შიდა სივრცე მეტისმეტად შეზღუდულია — მხოლოდ 4MB ფლეშ-მეხსიერება, რაც საკმარისი არ არის დიდი ბიბლიოთეკისთვის.

ნათურის დაშლისას გაირკვა, რომ შიდა კომპონენტები დაცულია სპეციალური დამცავი მასალით, რაც სარემონტო სამუშაოებს ართულებს. ავტორმა გამოიყენა ESP32C3 ჩიპი და სცადა მასზე წვდომის მიღება სერიული პროგრამირების გზით.

პროცესი მოიცავდა დედაპლატის ფრთხილად ამოღებას და soldering-ის (მიდუღების) ტექნიკას, რაც დამწყები მომხმარებლისთვის საკმაოდ რთული შესასრულებელია. ავტორი აღნიშნავს, რომ ეს არ არის ისეთი პროცესი, რომლის გამეორებაც მასობრივად მარტივად შეიძლება.

ექსპერიმენტის განმავლობაში ავტორმა შეძლო საკუთარი პროგრამული უზრუნველყოფის ჩაწერა ESP32-ზე Arduino IDE-ის გამოყენებით. მან წარმატებით შექმნა ვებ-სერვერი, თუმცა მეხსიერების გაფართოების მიზნით microSD ბარათის დამატება ტექნიკურად მეტისმეტად რთული აღმოჩნდა.

მიუხედავად იმისა, რომ სრული მასშტაბით პროექტის განხორციელება გართულდა, ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ ჩვეულებრივი IoT მოწყობილობები შეიძლება გადაიქცეს ალტერნატიულ საკომუნიკაციო საშუალებებად, რომლებიც დამოუკიდებლები არიან ინტერნეტ-პროვაიდერებისა და ცენტრალიზებული სერვერებისგან.