ილონ მასკი, რომელიც მალე ისტორიაში პირველი ტრილიონერი გახდება, კრიტიკის ქარცეცხლშია. მიუხედავად მისი ტექნოლოგიური მიღწევებისა, მისი პოლიტიკური აქტივობა აშშ-ის მთავრობაში, კერძოდ კი ეფექტურობის დეპარტამენტის (DOGE) ხელმძღვანელობა, დამანგრეველ შედეგებს იძლევა.

გლობალური ჯანდაცვის დემონტაჟი

მასკის მიერ USAID-ის საქმიანობის შეზღუდვამ სერიოზული კრიზისი გამოიწვია. ბოსტონის უნივერსიტეტის პროფესორის, ბრუკ ნიკოლსის მონაცემებით, აშშ-ის მთავრობის მიერ 2025 წელს განხორციელებულმა კლებამ ჯანდაცვის სექტორში, მალარიის, ტუბერკულოზისა და აივ-ინფექციის შედეგად 780 000-მდე ადამიანის, მათ შორის ჩვილების გარდაცვალება გამოიწვია.

საერთაშორისო ჟურნალ Nature-ის კვლევის მიხედვით, USAID-ის დაფინანსების შემცირებამ შესაძლოა წლიურად 163 500 ბავშვის სიცოცხლე იმსხვერპლოს. მიუხედავად ამგვარი პროგნოზებისა, მასკი საჯაროდ აცხადებდა, რომ ებოლას საწინააღმდეგო პროგრამების გაუქმება „შემთხვევითი შეცდომა“ იყო, თუმცა, როგორც უწყების ყოფილი თანამშრომლები აღნიშნავენ, გამოსწორების მცდელობა არასდროს ყოფილა.

„ეფექტურობა“ თუ დესტრუქცია

მასკის მიერ გატარებული რეფორმები, რომლებიც „სახელმწიფო ეფექტურობის“ სახელით მოინათლა, პრაქტიკაში ეფექტურობის ნაცვლად სისტემურ კოლაფსს ნიშნავს. ლიბერტარიანული კვლევითი ცენტრის, Cato Institute-ის მონაცემებით, DOGE-ს საქმიანობას ბიუჯეტის მნიშვნელოვანი დანაზოგი არ მოჰყოლია, თუმცა ფედერალური დასაქმების მაჩვენებელი 9%-ით შემცირდა.

მასკის ქმედებები, რომელიც უკვე დიდი ხანია სცილდება ბიზნესის ფარგლებს, მის თანამოაზრეებშიც კი იწვევს გაკვირვებას. აშშ-ის ადმინისტრაციის მაღალჩინოსნები მას „სოლო მოთამაშედ“ მოიხსენიებენ, რომელიც სრულად აცნობიერებს საკუთარი ნაბიჯების მძიმე შედეგებს, თუმცა უგულებელყოფს მათ.

მომავალი და რეალობა

თავის გამოსვლებში მასკი ხშირად საუბრობს მომავლის მნიშვნელობაზე და იმაზე, რომ კაცობრიობა უნდა აღფრთოვანდეს კოსმოსური ამბიციებით. თუმცა, კრიტიკოსები მიუთითებენ, რომ შეუძლებელია მომავალზე ზრუნვა, როდესაც აწმყოში რეალურად არსებული ჯანდაცვის პროგრამები, რომლებიც მილიონობით ადამიანს იცავს, მიზანმიმართულად იშლება.

დღესდღეობით, აფრიკაში ებოლას ეპიდემიის გავრცელების საფრთხე იზრდება, რაც პირდაპირ უკავშირდება პრევენციული მექანიზმების დემონტაჟს. მასკის გავლენა მედიასა და მთავრობაზე ქმნის პრეცედენტს, როდესაც კერძო პირის ამბიციები სახელმწიფო პოლიტიკის განმსაზღვრელი ხდება, რაც გლობალური მასშტაბის საფრთხეებს აჩენს.