ამერიკის ფედერალურმა საავიაციო ადმინისტრაციამ (FAA) SpaceX-ს Starship-ის 22 მაისის სატესტო ფრენისას მომხდარი ინციდენტის დეტალური გამოძიება დაავალა. ეს გადაწყვეტილება ნიშნავს, რომ კომპანიამ Starship-ის მომდევნო გაშვებები უნდა შეაჩეროს, ვიდრე FAA არ დაამტკიცებს გამოძიების საბოლოო ანგარიშს და მაკორექტირებელ ზომებს.

რა მოხდა 22 მაისის გაშვებისას?

ეს იყო SpaceX-ის სუპერმძიმე სარაკეტო სისტემის განახლებული, მესამე თაობის (V3) პირველი ფრენა. მიუხედავად იმისა, რომ რაკეტამ მაქსიმალური დინამიური წნევის ზღვარი გადალახა და კოსმოსს მიაღწია, პრობლემები ეტაპების გაყოფის შემდეგ დაიწყო.

Super Heavy-ს გამაძლიერებელმა გაყოფის შემდეგ, მექსიკის ყურისკენ უკან დაბრუნების მანევრი დაიწყო. თუმცა, ძრავების ამოქმედებისას სისტემაში გაუმართაობა დაფიქსირდა. სავარაუდოდ, ადგილი ჰქონდა ძრავის ან ძრავების სერიულ უკმარისობას, რამაც გამაძლიერებელი წყალში ჩავარდნამდე ჰაერში მოაბრუნა და, დიდი ალბათობით, ზედაპირთან შეჯახებისას ააფეთქა.

ტექნიკური გამოწვევები და IPO-ს მოლოდინი

SpaceX-მა V3-ის ვერსიაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიტანა, მათ შორის ახალი თაობის Raptor-ის ძრავები და რაკეტის კონსტრუქციის განახლებები. მიუხედავად ამისა, პრობლემები Starship-საც შეექმნა, რომელმაც ორბიტაზე ექვსი ძრავიდან ერთი დაკარგა, რამაც ფრენის დაგეგმილი მიზნების ნაწილობრივ ჩაშლა გამოიწვია.

აღსანიშნავია, რომ ეს შეფერხება კომპანიისთვის კრიტიკულ დროს მოხდა. ივნისის შუა რიცხვებში დაგეგმილი IPO-ს (პირველადი საჯარო შეთავაზების) წინ, ტექნოლოგიური სანდოობის დამტკიცება SpaceX-ისთვის უმთავრესი პრიორიტეტია. Starship-ის წარმატება პირდაპირ უკავშირდება Starlink-ის სერვისის განვითარებას, რომელიც კომპანიის შემოსავლების მთავარი წყარო და ამჟამად ერთადერთი მომგებიანი მიმართულებაა.

რეგულატორის როლი

FAA-მ დაადასტურა, რომ ინციდენტის შედეგად არავინ დაშავებულა და საჯარო ქონებას ზიანი არ მიდგომია. საავიაციო ადმინისტრაცია ზედამხედველობას გაუწევს SpaceX-ის მიერ ჩატარებულ შიდა გამოძიებას. ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც FAA SpaceX-ს მსგავს მოთხოვნას უყენებს. ანალოგიური პროცედურები გავლილი აქვს კონკურენტ Blue Origin-საც, რომლის New Glenn-ის რაკეტაც ახლახან დაუშვეს ხელახალ ფრენაზე.