გეოთერმული ენერგია, რომელიც დედამიწის წიაღის სითბოს იყენებს, მსოფლიო ენერგეტიკის ერთ-ერთ ყველაზე პერსპექტიულ მიმართულებად რჩება. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს მონაცემებით, გეოთერმული რესურსების პოტენციალი 42 ტერავატს აღწევს, რაც გასულ წელს გლობალური ენერგომოხმარების მაჩვენებელზე ორჯერ მეტია.

რაკეტის ძრავები ენერგეტიკაში

სტარტაპმა Critical Energy-მ, რომელსაც SpaceX-ის ყოფილი ინჟინერი სპენსერ ჯექსონი ხელმძღვანელობს, 22 მილიონი დოლარის საწყისი დაფინანსება მოიზიდა. ამ თანხიდან 19 მილიონი დოლარი პირდაპირ ინვესტიციას, ხოლო 3 მილიონი დოლარი ვენჩურულ სესხს წარმოადგენს. კომპანიის მიზანი გეოთერმული სადგურებისთვის სპეციალიზებული, მოდულური ტურბინების შექმნაა.

ჯექსონის თქმით, SpaceX-ში მუშაობის გამოცდილება, მათ შორის Falcon Heavy-სა და Raptor-ის ძრავების პროექტებზე, გადამწყვეტი აღმოჩნდა ტურბინების დიზაინისთვის. „ჩვენი ტურბინების კომპონენტები სტრუქტურულად ძალიან ჰგავს რაკეტის ძრავებს“, — აცხადებს ჯექსონი.

სწრაფი მასშტაბირება

დღეს არსებული გეოთერმული პროექტების მთავარი პრობლემა დიდი ზომის ტურბინებია, რომელთა აწყობას ადგილზე თვეები ან წლები სჭირდება. Critical Energy-ს მოდულური მიდგომა საშუალებას იძლევა, ტურბინები ქარხნულ პირობებში აიწყოს და სწრაფად დამონტაჟდეს. პირველი 2.5 მეგავატიანი პროექტი 2027 წლისთვის უნდა დასრულდეს.

კომპანია გეგმავს 5 მეგავატიანი მოდულების შექმნასაც, რომლებიც ისეთი კომპანიების საჭიროებებს მოერგება, როგორებიც არიან Fervo Energy. გრძელვადიანი ხედვა კი ამბიციურია: 2045 წლისთვის წელიწადში 300 გიგავატის სიმძლავრის ტურბინების წარმოება.

კონკურენცია და ბაზრის მოლოდინი

მიუხედავად იმისა, რომ ინვესტორების ყურადღება ხშირად ბირთვულ ფიზიკასა და სინთეზს ეთმობა, გეოთერმული ენერგია გაცილებით სწრაფი გზაა მასშტაბური ენერგიის მისაღებად. ჯექსონი მიიჩნევს, რომ 2030-იანი წლებისთვის, როდესაც სხვა ტექნოლოგიები კომერციულ ეტაპს მიაღწევენ, გეოთერმული სექტორი უკვე გიგავატების სიმძლავრის სადგურებს ააშენებს.

ამ პროცესში ნავთობისა და გაზის კომპანიების ჩართულობაც მოსალოდნელია, რადგან მათ აქვთ ჭაბურღილების ბურღვის მასშტაბური გამოცდილება. Critical Energy-სთვის მთავარი ამოცანა სწორედ ამ ინდუსტრიისთვის საჭირო ტურბინების დეფიციტის შევსება იქნება.