ინტერნეტ-ენციკლოპედია ვიკიპედია კრიტიკის ქარცეცხლში მოექცა. მიზეზი მაო ძედუნის შესახებ არსებული სტატიაა, რომელიც, მკვლევართა აზრით, ისტორიული ფაქტების ნაცვლად, იდეოლოგიურად მიკერძოებულ, „თავდაცვით“ ნარატივს ავითარებს.

რა წერია სტატიაში?

ვიკიპედია მაო ძედუნს მოიხსენიებს, როგორც „მე-20 საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან და გავლენიან პიროვნებას“. სტატიის დასაწყისში ის დახასიათებულია როგორც „პოლიტიკური ინტელექტუალი, თეორეტიკოსი, სამხედრო სტრატეგი, პოეტი და ვიზიონერი“.

მხოლოდ ამ ვრცელი, დადებითი კონტექსტის შემდეგ გადადის ტექსტი იმ მასშტაბურ მკვლელობებზე, რაც მაოს მმართველობას მოჰყვა. თუმცა, ეს ფაქტებიც კი შერბილებული ფორმითაა წარმოდგენილი. სტატიაში ნათქვამია, რომ სიკვდილიანობის უმეტესი ნაწილი შიმშილობას უკავშირდება და არა მაოს პირდაპირ ბრძანებებს.

„დაცვის ადვოკატის“ სტრატეგია

კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ სტატიის სტრუქტურა დამახასიათებელია არა ნეიტრალური ენციკლოპედიისთვის, არამედ ბრალდებულის ადვოკატისთვის. ტექსტი იყენებს „სენდვიჩის მეთოდს“: ნეგატიური ინფორმაცია მოქცეულია პოზიტიურ მონაცემებს შორის, რაც მკითხველს მანიპულაციური გზით აიძულებს, მაოს მიღწევები დანაშაულებზე მაღლა დააყენოს.

მაგალითად, სტატია ციტირებს ჩინეთის სახელმწიფო გამოცემა Global Times-ის გამოკითხვას, სადაც რესპონდენტთა 85% აცხადებს, რომ მაოს „მიღწევები მის შეცდომებს აღემატება“. ამგვარი ფრაზების ჩართვა, კრიტიკოსების აზრით, ავტორიტეტული ისტორიული შეფასების ნაცვლად, პროპაგანდისტული ნარატივის ტირაჟირებას ნიშნავს.

შედარება სხვა დიქტატორებთან

სტატიის ავტორები იშველიებენ შედარებას ესპანეთის დიქტატორ ფრანსისკო ფრანკოსთან. ფრანკოს შესახებ სტატია იწყება არა „ვიზიონერობით“, არამედ მისი რეჟიმის რეპრესიული ბუნების ხაზგასმით. ეს აჩენს კითხვას: რატომ იყენებს ვიკიპედია განსხვავებულ სტანდარტებს სხვადასხვა ავტორიტარული ლიდერების მიმართ?

კრიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ მაოს შემთხვევაში ვიკიპედიამ უარი თქვა ობიექტურობაზე და მისცა საშუალება „იდეოლოგიურ კაპტურს“, რაც მომხმარებელს ისტორიის ერთმნიშვნელოვნად დამახინჯებულ სურათს აწვდის.