აზიის საფონდო ბირჟებზე ორშაბათს მკვეთრი ვარდნა დაფიქსირდა. ინვესტორების პანიკამ და ტექნოლოგიური კომპანიების აქციების გაუფასურებამ სამხრეთ კორეაში ვაჭრობის დროებითი შეჩერება გამოიწვია.

სამხრეთ კორეის მთავარმა ინდექსმა, Kospi-მ, ვაჭრობის დაწყებიდან მალევე თითქმის 9%-იანი ვარდნა განიცადა. ეს აიძულა ბირჟის ხელმძღვანელობა, ამოემოქმედებინა „circuit breaker“-ის მექანიზმი, რომელიც პანიკური გაყიდვების შესაკავებლად გამოიყენება. ეს მიმდინარე წელს მესამე შემთხვევაა.

კონფლიქტი და ენერგორესურსები

ბაზრის არასტაბილურობის ფონზე, ნავთობის ფასები მნიშვნელოვნად გაიზარდა. Brent-ის მარკის ნავთობის ფასი 3.7%-ით აიწია და ბარელზე 96.50 დოლარს მიაღწია, ხოლო ამერიკული ნედლი ნავთობის ღირებულება 4%-ით გაიზარდა. ეს რეაქცია მოჰყვა ირანსა და ისრაელს შორის განახლებულ სამხედრო დარტყმებს.

ირანის ისლამური რევოლუციის გვარდიამ განაცხადა, რომ ჩრდილოეთ ისრაელის მიმართულებით განხორციელებული სარაკეტო თავდასხმები მხოლოდ დასაწყისია. ისრაელმა საპასუხო დარტყმები ირანის სამხედრო ობიექტებზე მიიტანა. მიუხედავად აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის მოწოდებისა, თავი შეეკავებინათ რეაგირებისგან, დაძაბულობა პიკს აღწევს.

ტექნოლოგიური სექტორის კრიზისი

ვარდნა არ შემოიფარგლება მხოლოდ სამხრეთ კორეით. იაპონური Nikkei 225-ის ინდექსი დაახლოებით 4%-ით შემცირდა, რაც ბოლო სამი თვის განმავლობაში ყველაზე ცუდი მაჩვენებელია. წნეხის ქვეშ მოექცნენ ისეთი გიგანტები, როგორებიცაა Samsung და SK Hynix.

ანალიტიკოსები ვარდნას რამდენიმე ფაქტორს უკავშირებენ:

  • ხელოვნური ინტელექტის (AI) სექტორში არსებული „ბუშტის“ გასკდომის შიში.
  • ინფლაციის მაღალი დონე, რომელიც ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტით არის წახალისებული.
  • საპროცენტო განაკვეთების შესაძლო ზრდა აშშ-ის ეკონომიკური მონაცემების ფონზე.

ჯეიმს კუკის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორის, ჯიაჯია იანგის თქმით, ბაზრები კვლავ აფასებენ გლობალური ენერგეტიკული მიწოდების ჯაჭვის რისკებს. ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვის საფრთხემ, რომელიც ირანმა გააჟღერა, შესაძლოა ენერგორესურსების ტრანსპორტირება კიდევ უფრო გაართულოს.