ბანგლადეშის ხელისუფლებამ საერთაშორისო სავალუტო ფონდს (IMF) ახალი ფინანსური დახმარების პროგრამის თაობაზე მიმართა. გადაწყვეტილება ქვეყანაში შექმნილ ეკონომიკურ კრიზისს უკავშირდება, რომელიც ირანში მიმდინარე საომარი მოქმედებების პირდაპირი შედეგია.

IMF-ის მისიის ხელმძღვანელი ბანგლადეშში, ივო კრზნარი, ადასტურებს, რომ მხარეებს შორის მოლაპარაკებები უკვე დაწყებულია. საუბარია ქვეყნის რეფორმების დღის წესრიგსა და მაკროეკონომიკური სტაბილურობის შენარჩუნებაზე.

ენერგეტიკული კრიზისი და გაძვირებული საწვავი

ირანის წინააღმდეგ 28 თებერვალს დაწყებულმა სამხედრო ოპერაციამ გლობალური ენერგეტიკული ბაზარი შეარყია. ჰორმუზის სრუტეში არსებული დაძაბულობისა და საზღვაო ბლოკადის გამო, ნავთობის ფასმა ბარელზე 100 დოლარს მიაღწია, მაშინ როცა ომამდე ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 66 დოლარი იყო.

ბანგლადეში, რომელიც ენერგომატარებლების 95%-ს იმპორტით იღებს, განსაკუთრებით მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა. მთავრობამ უკვე გაატარა მკაცრი ზომები, მათ შორის სასუქის მწარმოებელი ქარხნების მუშაობის შეჩერება და საწვავზე ფასების 10-15%-ით გაზრდა.

გავლენა საექსპორტო ინდუსტრიაზე

კრიზისი მხოლოდ ენერგეტიკით არ შემოიფარგლება. ბანგლადეშის ეკონომიკის ხერხემალი – მზა სამოსის ინდუსტრია, რომელიც საექსპორტო შემოსავლების 80%-ზე მეტს შეადგენს, სერიოზულად დაზარალდა. ლოჯისტიკური შეფერხებების გამო, ნედლეულის იმპორტი გაძვირდა, ხოლო მზა პროდუქციის მიწოდება შეფერხდა.

ინდუსტრიის წარმომადგენლები ვარაუდობენ, რომ მომდევნო სეზონზე შეკვეთების რაოდენობა 20-25%-ით შემცირდება. პრობლემები შეექმნა პლასტმასის წარმოებასაც, სადაც ნედლეულის, კერძოდ ფისის (resin) ფასი, ომის დაწყების შემდეგ თითქმის გაორმაგდა.

ვალის მზარდი ტვირთი

IMF-ის მონაცემებით, ბანგლადეშის საგარეო ვალმა დეკემბრისთვის 113.5 მილიარდ დოლარს მიაღწია. მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანა ჯერ კიდევ 2023 წელს დაწყებული 5.7-მილიარდიანი პროგრამის ფარგლებში მუშაობს, მიმდინარე გეოპოლიტიკური კრიზისი ვალის მდგრადობას საფრთხეს უქმნის.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდი აფრთხილებს მსოფლიოს, რომ ირანის ომმა შესაძლოა გლობალური სახელმწიფო ვალის დონე კრიტიკულ ნიშნულამდე აიყვანოს. პროგნოზების მიხედვით, 2029 წლისთვის გლობალური ვალის შეფარდება მშპ-სთან შესაძლოა 100%-მდე გაიზარდოს, რაც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ უპრეცედენტო მაჩვენებელი იქნება.