დიდი ბრიტანეთი პოლიტიკური პროტესტის მართვის კუთხით „ღრმად შემაშფოთებელ ტრანსფორმაციას“ გადის. Queen Mary-ს უნივერსიტეტისა და ჯგუფ Defend Our Juries-ის ერთობლივი ანგარიშის თანახმად, ქვეყანაში აქტივისტები სულ უფრო ხშირად ხვდებიან ციხეში, განიცდიან სამართლებრივ შეზღუდვებს და სასამართლო პროცესამდე ხანგრძლივ პატიმრობას ექვემდებარებიან.

სამართლებრივი წნეხი

კვლევა ხაზს უსვამს, რომ 2019 წლიდან მოყოლებული, ახალი კანონების, პოლიციის გაფართოებული უფლებამოსილებებისა და სასამართლოს გამკაცრებული ტაქტიკის კომბინაციამ ბრიტანეთის პროტესტის ლანდშაფტი რადიკალურად შეცვალა. განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილებულია ისეთ კანონებზე, როგორიცაა „პოლიციის, დანაშაულის, განაჩენისა და სასამართლოების აქტი 2022“ და „საზოგადოებრივი წესრიგის აქტი 2023“.

პირველმა მათგანმა „საზოგადოებრივი შეფერხების“ ძველი ნორმა ფორმალურ სისხლის სამართლის დანაშაულად აქცია, რამაც შესაძლებელი გახადა 10 წლამდე პატიმრობის შეფარდება. მეორე აქტმა კი კრიმინალიზაცია გაუკეთა ისეთ ქმედებებს, როგორიცაა „მიჯაჭვა“ (locking on) ან გზების ბლოკირება, რაც აქტივისტების ძირითადი ინსტრუმენტი იყო.

სასამართლო დარბაზების ცვლილება

ანგარიშის ავტორები აღნიშნავენ, რომ რეპრესიული მექანიზმები მხოლოდ პარლამენტით არ შემოიფარგლება. სასამართლოები სულ უფრო ხშირად მიმართავენ სამოქალაქო აკრძალვებსა და „სასამართლოსადმი უპატივცემულობისთვის“ პატიმრობას. ეს უკანასკნელი განსაკუთრებით საგანგაშოა, რადგან მსგავს საქმეებს მოსამართლეები ნაფიც მსაჯულთა მონაწილეობის გარეშე განიხილავენ.

„ანგარიში ანგრევს ილუზიას, თითქოს ბრიტანეთი კვლავ ერთგული რჩება დემოკრატიული პრინციპების. მშვიდობიანი პროტესტანტები ციხეში ნავთობისა და იარაღის ინდუსტრიების წნეხის ქვეშ ხვდებიან“, – აცხადებს Defend Our Juries-ის დირექტორი ტიმ კროსლენდი.

პოლიტიკური მოტივების დადუმება

ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო საკითხი სასამართლო პროცესებზე „დადუმების“ პრაქტიკაა. მოსამართლეები ხშირად უკრძალავენ ბრალდებულებს ნაფიც მსაჯულებთან კლიმატურ ცვლილებებზე, ღაზას ომსა და საკუთარი პოლიტიკური მოტივების შესახებ საუბარს. სასამართლოები ამას იმით ამართლებენ, რომ მსაჯულებმა ყურადღება მხოლოდ კანონის დარღვევის ფაქტზე უნდა გაამახვილონ და არა მის მორალურ საფუძვლებზე.

გარდა ამისა, გამოიკვეთა წინასწარი პატიმრობის ხანგრძლივობის პრობლემაც. ბევრ შემთხვევაში, აქტივისტები იმაზე მეტ დროს ატარებენ საპატიმროში, ვიდრე მათი საბოლოო განაჩენი ითვალისწინებს. კვლევის მიხედვით, შემთხვევების 60%-ში პატიმრობის ვადა განაჩენზე მეტი იყო.