2025 წლის 25 მარტს, როდესაც ირანის ნაკრებმა მსოფლიო ჩემპიონატზე ასპარეზობის უფლება მოიპოვა, გუნდის წევრებსა და გულშემატკივრებს რთულად თუ წარმოედგინათ, რა დაბრკოლებების გადალახვა მოუწევდათ ტურნირამდე. დღეს, ირანის მონაწილეობა მუნდიალის ერთ-ერთი ყველაზე კომპლექსური ისტორიაა.

ირანი მატჩებს იმ ქვეყანაში გამართავს, რომლის სამხედრო მოქმედებებმაც ირანის უმაღლესი ლიდერის სიცოცხლე შეიწირა. ამ დაძაბულობის ფონზე, გუნდს საწვრთნელი ბაზის შეცვლა მოუწია. თავდაპირველი გეგმის მიხედვით, ირანელები არიზონაში უნდა დაბინავებულიყვნენ, თუმცა საბოლოოდ მექსიკის ქალაქ ტიხუანაში გადავიდნენ.

სავიზო საგა და შეზღუდვები

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა ირანელი ფეხბურთელებისთვის ვიზები მხოლოდ გასულ პარასკევს დაამტკიცა. თუმცა, დოკუმენტებზე უარი ეთქვათ დელეგაციის რამდენიმე წევრს, მათ შორის ირანის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტს, მეჰდი ტაჯს.

აშშ-ის ოფიციალური პოზიცია მკაფიოა: ისინი არ დაუშვებენ სისტემის ბოროტად გამოყენებას ტერორისტების შესაყვანად. ირანის ელჩმა მექსიკაში, აბოლფაზლ ფასანდიდემ განაცხადა, რომ ნაკრების წევრებს აშშ-ის ტერიტორიაზე შესვლა მხოლოდ მატჩების დღეს მოუწევთ, რის შემდეგაც მათ დაუყოვნებლივ უნდა დატოვონ ქვეყანა.

ირანი ჯგუფურ ეტაპზე სამ მატჩს გამართავს: ახალი ზელანდიისა და ბელგიის წინააღმდეგ ლოს-ანჯელესში, ხოლო ეგვიპტესთან - სიეტლში.

ისტორიული კონტექსტი

ირანსა და აშშ-ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1979 წლიდან, თეირანში ამერიკის საელჩოს დაკავების შემდეგ გაწყვეტილია. ფეხბურთი ხშირად რჩებოდა ერთადერთ არხად, სადაც ამ ორ ქვეყანას პირდაპირი კონტაქტი ჰქონდა.

ყველას ახსოვს 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი, როდესაც ირანმა აშშ 2:1 დაამარცხა. მაშინდელი მატჩი პოლიტიკური სიმბოლიკით იყო დატვირთული და „საუკუნის მატჩად“ მოინათლა. 2022 წელს ყატარში გამართულ შეხვედრაში კი აშშ-მა გაიმარჯვა 1:0.

საზოგადოებრივი განწყობა

ირანის ნაკრების მიმართ დამოკიდებულება ქვეყნის შიგნით არაერთგვაროვანია. თუ ადრე ნაკრები ეროვნული ერთიანობის სიმბოლოდ ითვლებოდა, 2022 წლის საპროტესტო აქციების შემდეგ საზოგადოება ორად გაიყო. ნაწილი ფეხბურთელებისგან პოლიტიკურ სოლიდარობას ელოდა, ნაწილი კი მიიჩნევს, რომ სპორტი პოლიტიკისგან დამოუკიდებელი უნდა დარჩეს.

მიუხედავად ამისა, ფეხბურთი ირანში კვლავ რჩება ყველაზე პოპულარულ სპორტად. მილიონობით ირანელი კვლავ გულშემატკივრობს „თიმ მელის“, თუმცა ეროვნული კონსენსუსი, რომელიც წინა ტურნირებზე არსებობდა, დღეს გაცილებით მყიფეა.

ირანის ნაკრები ისტორიაში პირველად შეეცდება ჯგუფური ეტაპის ბარიერის გადალახვას. თუმცა, სპორტული შედეგი ამჯერად შესაძლოა ჩრდილში დარჩეს დიპლომატიური იზოლაციისა და პოლიტიკური დაძაბულობის ფონზე.