ირანის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ქვეყანამ ახალი საჰაერო თავდაცვის სისტემა გამოიყენა ამერიკული MQ-9 Reaper ტიპის დრონის ჩამოსაგდებად. ინციდენტი ჰორმუზის სრუტესთან, კეშმის კუნძულის სიახლოვეს მოხდა. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ირანული მედია ოფიციალურად ახსენებს სისტემას, სახელწოდებით „არაშ-ე კამანგირი“.

რა არის „არაშ-ე კამანგირი“?

სისტემას სახელი სპარსული მითოლოგიის გმირის, მშვილდოსანი არაშის პატივსაცემად ეწოდა. ირანული მხარის თქმით, სისტემას გააჩნია სტელს-სამიზნეების აღმოჩენის შესაძლებლობა. თუმცა, ტექნიკური დეტალები, ისევე როგორც თავად ფაქტი, დამოუკიდებელი წყაროებით ჯერ არ დადასტურებულა.

ანალიტიკოსების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ეს შესაძლოა იყოს ირანის არსებული მობილური საჰაერო თავდაცვის სისტემების მოდიფიკაცია. ნაცვლად სტაციონარული რადარებისა, რომლებიც ადვილად გამოსავლენია, ირანი აქცენტს აკეთებს მობილურ, იაფ და ადვილად დასამალ დანადგარებზე.

სტრატეგია: გამძლეობა ტექნოლოგიური უპირატესობის ნაცვლად

სამხედრო ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ირანის სამხედრო დოქტრინა ტექნოლოგიურ თანასწორობაზე კი არა, გამძლეობასა და მობილურობაზეა აგებული. მიუხედავად იმისა, რომ ირანის ძირითადი საჰაერო თავდაცვის ქსელი, მათ შორის რუსული წარმოების S-300 სისტემები, ბოლო თვეების განმავლობაში მნიშვნელოვნად დაზიანდა, თეირანი ცდილობს შეინარჩუნოს „დაბალი დონის, მუდმივი საფრთხე“.

  • მობილურობა: ახალი ტიპის სისტემები ადვილად გადაადგილებადია, რაც მათ განადგურებას ართულებს.
  • ეკონომიკური ფაქტორი: იაფი, მასობრივი წარმოების დრონებისა და რაკეტების გამოყენება აიძულებს აშშ-სა და ისრაელს, საპასუხოდ გაცილებით ძვირადღირებული რესურსები დახარჯონ.
  • ფსიქოლოგიური ეფექტი: მსგავსი განცხადებები მიზნად ისახავს ოპონენტებისთვის სიგნალის გაგზავნას, რომ ირანის თავდაცვითი პოტენციალი სრულად განადგურებული არ არის.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს სისტემები ვერ შეაჩერებენ მასშტაბურ საჰაერო კამპანიას, ისინი ქმნიან ასიმეტრიულ საფრთხეს. ეს კი რეგიონში დაძაბულობის ესკალაციის რისკს ზრდის, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საუბარია ჰორმუზის სრუტეზე — მსოფლიო ენერგორესურსების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს სატრანსპორტო არტერიაზე.