ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ აშშ-ს მიერ ქვეყნის სამხრეთით განხორციელებული ავიადარტყმები ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების „უხეშ დარღვევად“ შეაფასა. ოფიციალური თეირანის განცხადებით, ვაშინგტონი პასუხისმგებელია ჰორმოზგანის რეგიონში მიმდინარე აგრესიული ქმედებების შედეგებზე.

აშშ-ს ცენტრალურმა სარდლობამ (Centcom) დაადასტურა, რომ ორშაბათს განხორციელებული ოპერაცია „თავდაცვითი ხასიათის“ იყო. სამხედრო უწყების ცნობით, დარტყმების სამიზნე ირანული სარაკეტო პოზიციები და ის გემები გახდნენ, რომლებიც სრუტეში ნაღმების განთავსებას ცდილობდნენ.

მოლაპარაკებები კრიზისის ფონზე

მიუხედავად დაძაბულობისა, აშშ-ს სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო აცხადებს, რომ შეთანხმების მიღწევა კვლავ შესაძლებელია. მისი თქმით, პროცესს რამდენიმე დღე დასჭირდება. მოლაპარაკებების მთავარი შემაფერხებელი ფაქტორი ირანის მიერ საზღვარგარეთ გაყინული აქტივების გათავისუფლების მოთხოვნაა.

პაკისტანის შუამავლობით მიმდინარე დიალოგი ამ კვირაში ყატარში გაგრძელდა. მოლაპარაკებებში მონაწილეობა ირანის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელმაც მიიღო. განხილვის მთავარი თემებია:

  • გაყინული ფინანსური აქტივების დაბრუნება;
  • ირანის მიერ გამდიდრებული ურანის მარაგები;
  • ჰორმუზის სრუტის სტატუსი.

სრუტის ბლოკადა და ენერგეტიკული კრიზისი

ჰორმუზის სრუტე მსოფლიო ნავთობის მარაგების დაახლოებით 20%-ის გადაზიდვის მარშრუტია. თეირანმა სტრატეგიული წყლის გზა 28 თებერვალს, კონფლიქტის დაწყებისთანავე გადაკეტა, რამაც ენერგომატარებლებზე გლობალური ფასების ზრდა გამოიწვია.

დასავლური სახელმწიფოები და ისრაელი ირანს ურანის გამდიდრების პროგრამის სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენებაში ადანაშაულებენ. თავის მხრივ, ირანული მხარე კვლავ აცხადებს, რომ მათი ბირთვული პროგრამა მხოლოდ მშვიდობიან მიზნებს ემსახურება. თეირანი აცხადებს, რომ „არცერთ აგრესიულ ქმედებას უპასუხოდ არ დატოვებს“.