ირანმა ოფიციალურად გამოაცხადა ჰორმუზის სრუტის სრული ჩაკეტვის შესახებ. გადაწყვეტილება თეირანზე განხორციელებულ ამერიკულ საჰაერო დარტყმებს მოჰყვა. ირანის სამხედრო ხელმძღვანელობა აცხადებს, რომ ნებისმიერი გემი, რომელიც სრუტეში შეღწევას შეეცდება, სამიზნე გახდება.

ჰორმუზის სრუტე მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საზღვაო არტერიაა. მშვიდობიან პერიოდში აქ გადის გლობალური ნავთობისა და თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) 20%. ამ მარშრუტის ჩაკეტვა პირდაპირ ურტყამს ენერგორესურსების მიწოდების ჯაჭვს.

დაძაბულობა მას შემდეგ გამწვავდა, რაც აშშ-ის თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეთმა დაადასტურა, რომ ვაშინგტონი ირანის „საკვანძო ობიექტებზე“ დარტყმებს ახორციელებს. პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი აცხადებს, რომ ირანს მოუწევს „ფასის გადახდა“ შეთანხმების გაჭიანურებისთვის.

რატომ არის ეს სიტუაცია განსაკუთრებით საშიში?

სამხედრო ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ „ტიტ-ფორ-ტატ“ (საპასუხო დარტყმების) სტრატეგია კონტროლიდან გამოსვლის რისკს შეიცავს. ბრიუსელში დაფუძნებული ანალიტიკოსი ელაიჯა მანიერი აფრთხილებს, რომ მხარეებს შორის არასწორმა გათვლამ შეიძლება კონფლიქტი გაცილებით ფართომასშტაბურ დაპირისპირებაში გადაზარდოს.

მიუხედავად იმისა, რომ თეირანი სრუტეს ჩაკეტილად აცხადებს, არსებობს ცნობები, რომ გარკვეული გემები, რომლებიც ირანთან „მეგობრულად“ არიან განწყობილნი, გადაადგილებას ახერხებენ. ზოგიერთ შემთხვევაში, გემების გატარების სანაცვლოდ, ირანი სოლიდურ მოსაკრებელს ითხოვს.

რა ბედი ელის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას?

აპრილის დასაწყისში მიღწეული მყიფე ზავი ფაქტობრივად ჩაშლილია. ისლამაბადში გამართული მოლაპარაკებები უშედეგოდ დასრულდა, რადგან მხარეებს შორის ფუნდამენტური უთანხმოებაა ლიბანის საკითხთან დაკავშირებით. ირანი მოითხოვს, რომ ლიბანი სამშვიდობო შეთანხმების ნაწილი გახდეს, რასაც ისრაელი კატეგორიულად ეწინააღმდეგება.

სიტუაციას ართულებს ის ფაქტი, რომ ამერიკული დარტყმები მიმართულია ირანის რადარებსა და სათვალთვალო სისტემებზე. ეს იმაზე მიანიშნებს, რომ ვაშინგტონი ცდილობს ფიზიკურად გაანადგუროს ირანის შესაძლებლობა, აკონტროლოს სრუტე და განახორციელოს ანტისაზღვაო შეტევები.