ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომმა და მისმა შედეგებმა რეგიონის ქვეყნები, რომლებიც ხშირად დაპირისპირებულნი არიან, მოულოდნელი ერთიანობისკენ უბიძგა. მიზანი ერთია: დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის დარწმუნება ირანთან სამშვიდობო შეთანხმების გაფორმებაში. ეს პროცესი ისრაელისა და მისი ვაშინგტონელი მოკავშირეების მწვავე წინააღმდეგობის ფონზე მიმდინარეობს.

აშშ-ის გავლენის შესუსტება

რეგიონული დინამიკა იცვლება. ვაშინგტონმა ვერ შეძლო ირანის რეჟიმისთვის გადამწყვეტი დარტყმის მიყენება, ჰორმუზის სრუტის გახსნა ან საკუთარი მოკავშირეების ეფექტიანი დაცვა. ანდრეას კრიგმა, ლონდონის კინგს კოლეჯის ასოცირებულმა პროფესორმა, აღნიშნა, რომ სპარსეთის ყურის ქვეყნებისთვის შოკისმომგვრელი აღმოჩნდა ის ფაქტი, თუ როგორ პრიორიტეტულად დაიცვა აშშ-მა ისრაელი ირანული დრონებისა და რაკეტებისგან, მიუხედავად რეგიონიდან აშშ-ში ჩადებული ტრილიონობით დოლარის ინვესტიციისა.

„ჩვენ სავარაუდოდ ვხედავთ ამერიკული იმპერიის ბოლო დღეებს ახლო აღმოსავლეთში“, – აცხადებს კრიგი. მისი თქმით, ყურის ქვეყნებში სრული იმედგაცრუებაა აშშ-ის გავლენასა და ლიდერობის უნართან დაკავშირებით.

სამშვიდობო შეთანხმების დეტალები

წინასწარი შეთანხმება გასული კვირის ბოლოს შედგა. პაკისტანელმა და კატარელმა დიპლომატებმა თეირანში გამართული ვიზიტების შემდეგ, აშშ-სა და ირანს შორის ჩარჩო-შეთანხმებას მიაღწიეს. რვა მუსლიმური ქვეყნის ლიდერმა ტრამპთან საუბარში მოითხოვა ომის დასრულება, ჰორმუზის სრუტის გახსნა და ირანის ბირთვულ პროგრამაზე მოლაპარაკებების განახლება.

საინტერესოა, რომ ომამდე ბენიამინ ნეთანიაჰუს ჰქონდა უპირატესობა ვაშინგტონში, თუმცა ახლა ვითარება შეიცვალა. თავად ტრამპმა განაცხადა, რომ შეთანხმება „უმეტესწილად უკვე შეთანხმებულია“. ისრაელი, რომელიც კონფლიქტში აშშ-ის პარტნიორი იყო, ახლა ფაქტობრივად პროცესების მიღმა აღმოჩნდა.

ახალი რეგიონული ღერძი

საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, კატარი, იორდანია, ბაჰრეინი, პაკისტანი, თურქეთი და ეგვიპტე ერთობლივად უჭერენ მხარს მშვიდობას. ეს პროცესი დაეხმარა არაბთა გაერთიანებულ საამიროებსა და საუდის არაბეთს შორის არსებული დაძაბულობის განმუხტვასაც.

რეგიონი უსაფრთხოების ალტერნატიულ მექანიზმებს ეძებს. განიხილება საუდის არაბეთისა და პაკისტანის მეთაურობით ე.წ. „მუსლიმური ნატოს“ შექმნის იდეა, რომელშიც თურქეთის, კატარისა და ეგვიპტის გაწევრიანებაც განიხილება. ამავდროულად, რეგიონული სახელმწიფოები ევროპის როლის გაზრდასაც ელიანასაც ელოდებიან, რადგან აღარ აქვთ იმედი, რომ კრიტიკულ მომენტში ვაშინგტონი მათ გვერდით იქნება.