ტაივანი მსოფლიო ტექნოლოგიური რუკის ცენტრშია. კუნძული, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის (AI) განვითარებისთვის აუცილებელი უახლესი ჩიპების 90%-ს აწარმოებს, ეკონომიკურ ბუმს განიცდის. თუმცა, ამ წარმატების მიღმა რეალობა განსხვავებულია: მოსახლეობის ნაწილი თვლის, რომ ეკონომიკური სარგებელი არათანაბრად ნაწილდება.

ეკონომიკური ნახტომი და „K-ფორმის“ კრიზისი

ქვეყნის მშპ-მ 2025 წელს 8.63%-იანი ზრდა აჩვენა, ხოლო მიმდინარე წლის პირველ სამ თვეში ეს მაჩვენებელი 13.69%-მდე ავიდა. ექსპორტის მოცულობამ 640.7 მილიარდი დოლარი შეადგინა, სადაც ნახევარგონდუქტორები ეკონომიკის 20%-ზე მეტს შეადგენს.

მიუხედავად ამისა, ტაივანის ცენტრალური ბანკის მმართველმა, იანგ ჩინ-ლუნგმა, „K-ფორმის“ ეკონომიკის ჩამოყალიბებაზე გაამახვილა ყურადღება. ეს ნიშნავს, რომ ტექნოლოგიური სექტორი სწრაფად მდიდრდება, დანარჩენი ინდუსტრიები კი სტაგნაციას განიცდიან.

დასაქმების დისბალანსი

სტატისტიკური მონაცემებით, ნახევარგონდუქტორების სექტორი მხოლოდ 300 000 ადამიანს ასაქმებს 11-მილიონიანი სამუშაო ძალიდან. შედარებისთვის, მომსახურების სექტორში 7 მილიონი ადამიანია დასაქმებული, ხოლო ელექტრონიკის ინდუსტრიაში — დაახლოებით 1 მილიონი.

„ეკონომიკური ზრდის სარგებელი საზოგადოებაში თანაბრად არ გადანაწილებულა. მხოლოდ ტექნოლოგიური ტალღის წინა ხაზზე მყოფი ინდუსტრიები სარგებლობენ ამით“, — აცხადებენ ადგილობრივი დასაქმებულები.

ისტორიკოს ჯეიმს ლინის თქმით, 1960-90-იანი წლების „აზიური ვეფხვის“ ეპოქისგან განსხვავებით, როდესაც ეკონომიკას მცირე და საშუალო საოჯახო ბიზნესები მართავდნენ, დღეს კაპიტალი მსხვილი კორპორაციების, მაგალითად TSMC-ის ხელშია მოქცეული.

სოციალური შფოთვა და უძრავი ქონება

გაზრდილი საცხოვრებელი ფართების ღირებულება და ინფლაცია მოსახლეობაში შფოთვას იწვევს. კვლევების თანახმად, ამომრჩეველთა 40% ფინანსურად „შეშფოთებულია“ სწორედ საცხოვრებლის გაძვირებისა და დაბალი შემოსავლების გამო. მიუხედავად საფონდო ბირჟის ზრდისა, სადაც მოსახლეობის 60%-ს აქვს ანგარიში, მათ, ვისაც დამატებითი თანხები ინვესტირებისთვის არ გააჩნია, ცხოვრება სულ უფრო რთულდება.