ჟენევაში გამართულ საერთაშორისო შრომის კონფერენციაზე, გაეროს შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (ILO) ისტორიული გადაწყვეტილება მიიღო. ორგანიზაციამ „პლატფორმულ ეკონომიკაში ღირსეული შრომის შესახებ“ კონვენცია დაამტკიცა, რომელიც ციფრული პლატფორმების მეშვეობით დასაქმებულ მილიონობით ადამიანს ფუნდამენტურ შრომით გარანტიებს უწესებს.

რა იცვლება დასაქმებულებისთვის?

ახალი კონვენცია პირდაპირ პასუხობს იმ გამოწვევებს, რომელთა წინაშეც დღეს საკურიერო სერვისებისა და ტაქსის გამოძახების აპლიკაციების მუშაკები დგანან. კომპანიები ხშირად იყენებენ „დამოუკიდებელი კონტრაქტორის“ სტატუსს, რათა თავი აარიდონ თანამშრომელთა სოციალურ უზრუნველყოფას. ახალი შეთანხმება ამ პრაქტიკის დასრულებას ისახავს მიზნად.

შეთანხმების ძირითადი პუნქტები მოიცავს:

  • მინიმალური ხელფასის მოთხოვნების აღსრულებას;
  • ავადმყოფობის შვებულებისა და სოციალური უზრუნველყოფის შენატანების ვალდებულებას;
  • ჯანდაცვის სერვისებზე წვდომის გარანტიას;
  • დასაქმებულთა კლასიფიკაციის გადახედვას, რათა მათ ჩვეულებრივი თანამშრომლების უფლებები მიენიჭოთ.

კონვენცია ვრცელდება ყველა ციფრულ პლატფორმაზე, მიუხედავად იმისა, მუშაკი ფორმალურ თუ არაფორმალურ ეკონომიკაშია ჩართული.

კენჭისყრა და საერთაშორისო რეაქციები

დოკუმენტს მხარი 406-მა წევრმა დაუჭირა, წინააღმდეგი მხოლოდ რვა იყო, ხოლო 36-მა თავი შეიკავა. ეს ფაქტი მნიშვნელოვანია, რადგან ILO-ს შემადგენლობაში შედიან როგორც სახელმწიფოების, ისე დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა წარმომადგენლები.

ILO-ს მუშაკთა ჯგუფის ვიცე-თავმჯდომარემ, ამანდა ბრაუნმა, ამ მოვლენას „საერთაშორისო სამართლის ისტორიაში გარდამტეხი მომენტი“ უწოდა. მისი თქმით, ეს არის წლების განმავლობაში დაფიქსირებული ექსპლუატაციის საპასუხო ნაბიჯი.

თავის მხრივ, დამსაქმებელთა საერთაშორისო ორგანიზაციამ (IOE) დადებითად შეაფასა ის ფაქტი, რომ შეთანხმება ითვალისწინებს გარკვეულ მოქნილობას. ორგანიზაციის გენერალური მდივნის, რობერტო სუარეს სანტოსის განცხადებით, დოკუმენტი პატივს სცემს ეროვნულ სამართლებრივ სისტემებს და ქვეყნებს საშუალებას აძლევს, დასაქმების სტატუსი საკუთარი კანონმდებლობის შესაბამისად განსაზღვრონ.

შემდგომი ნაბიჯები

მიუხედავად იმისა, რომ ILO-ს არ გააჩნია პირდაპირი აღსრულების ძალა, ამ კონვენციის რატიფიკაცია ქვეყნებს ავალდებულებს, ის ეროვნულ კანონმდებლობაში ასახონ. მას შემდეგ, რაც სახელმწიფო დოკუმენტს კანონად აქცევს, დასაქმებულებს საშუალება ექნებათ, პლატფორმების წინააღმდეგ სასამართლო დავა დაიწყონ და საკუთარი უფლებები სამართლებრივი გზით დაიცვან.