აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო აცხადებს, რომ ვაშინგტონსა და თეირანს შორის მიმდინარე კონფლიქტის დასრულების შესახებ შეთანხმების გაფორმება შესაძლოა უახლოეს დღეებში გახდეს შესაძლებელი. განცხადება ინდოეთში ვიზიტისას გაკეთდა, სადაც რუბიო დიპლომატიური პროცესის მიმდინარეობას შეეხო.

მოლაპარაკებები და სამხედრო ესკალაცია

კატარის დედაქალაქ დოჰაში ირანული დელეგაცია ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის გახანგრძლივების პირობებს განიხილავს. თუმცა, დიპლომატიურ ფონს ამძიმებს სამხედრო დაპირისპირება. აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ (CENTCOM) დაადასტურა, რომ ორშაბათს სამხრეთ ირანში „თავდაცვითი დარტყმები“ განახორციელა.

ოფიციალური ინფორმაციით, სამიზნეში მოექცა სარაკეტო გამშვები პლატფორმები და ის ნავები, რომლებიც ჰორმუზის სრუტეში ნაღმების განთავსებას ცდილობდნენ. ბანდარ აბასის მიმდებარედ ადგილობრივებმა ღამით ძლიერი აფეთქებების ხმა გაიგონეს.

რას ამბობს ოფიციალური ვაშინგტონი?

„პრეზიდენტს სურს შეთანხმების მიღწევა, თუმცა ეს იქნება ან კარგი შეთანხმება, ან არანაირი შეთანხმება. სრუტეები თავისუფალი უნდა იყოს, რადგან არსებული ვითარება მიუღებელი და უკანონოა“, - განაცხადა მარკო რუბიომ.

აშშ-ის პოზიცია უცვლელია: ნაოსნობის უსაფრთხოება სრუტეში ვაჭრობისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. ირანული მხარე ოფიციალურად არ უარყოფს და არც ადასტურებს დარტყმების შესახებ გავრცელებულ ინფორმაციას, რაც დაძაბულ დიპლომატიურ ატმოსფეროს კიდევ უფრო ამწვავებს.

რა არის შეთანხმების მთავარი საკითხი?

მოლაპარაკებების დღის წესრიგი რამდენიმე ფუნდამენტურ საკითხს მოიცავს:

  • ჰორმუზის სრუტეში გადაადგილების უსაფრთხოების გარანტიები.
  • ირანის მიერ გამდიდრებული ურანის მარაგების საკითხი.
  • გაყინული ირანული აქტივების შესაძლო განბლოკვა.

ექსპერტების შეფასებით, მიუხედავად სამხედრო ინციდენტებისა, დიპლომატიური არხები კვლავ აქტიურია. მთავარი მიზანი ენერგომატარებლების ფასების დასტაბილურებაა, რომლებიც ჰორმუზის სრუტეში შექმნილი კრიზისის გამო საგრძნობლად გაიზარდა.

თეირანი აცხადებს, რომ ბირთვულ საკითხებზე მსჯელობას მხოლოდ მას შემდეგ დაიწყებს, რაც ჩარჩო-შეთანხმება საბოლოოდ დამტკიცდება. დონალდ ტრამპის ადმინისტრაცია კი კვლავ ირანის ბირთვული შეიარაღების შეჩერებას საკუთარი პოლიტიკის მთავარ პრიორიტეტად მიიჩნევს.